رێنماییهكانی كشتوكاڵی مانگی كانوونى دووهم
بهروبوومى كێڵگه و شینایى
١. گهنم و جۆى (تهرِاوز) تا كۆتایى ئهم مانگه بهردهوام دهچێنرێت.
٢. لهم ماوهیهدا زهوى بۆ چاندنى گوڵهبهرِۆژه خۆش دهكرێت.
٣. له كۆتایى ئهم مانگهدا پهتاته و ئارووى بهوهخت دهچێنرێت.
٤. تۆوى تهماته و كولهكه دهچێنرێت.
٥. ئهو زهویانهى بۆ چاندنى بهروبوومى هاوینه تهرخان كراون پهینى ئۆرگانیان پێدا دهكرێت.
٦. چاندنى تۆوى پاقله.
خانووى پلاستیكى
١- دهستهبهر كردنى تۆوى باوهرِپێكراو له تهرزى بههارى ، له گهلڕ تهپهدۆرى چاندن و بتمۆس له جۆرى چاك .
٢- رێكخستن و چاككردنهوهى سیستهمى ئاودان له سۆنده و فیلتهر و ترومپاى ئاو .
٣- كێڵانى زهوى به قووڵاى ٣٠ - ٥٠ سم ، دواى خاكاو كردنى .
٤- تهعقیم كردنى خاك ئهگهر پێویستى كرد .
٥- له كۆتایى ئهم مانگهدا دهست دهكرێت به ئامادهكردنى شهتڵ به چاندنى تۆو له نێو تهپهدۆرى چاندندا ، به مهرجێك ههر دهنكه تۆوێك بخرێته نێو جاوگێكى تهپهدۆرهكه ، ئهو كردارهش له نێوهى نهمامگهدا دهكرێت .
پاراستنى رووهك
٧. پهین به گهنم و جۆ دهدرێت, گژوگیاى گهلاَپان و باریك قهلاَچۆ دهكرێت.
٨. قرتێنهر (مشك و جرج) له كێڵگهى گهنم و جۆ قهلاَچۆ دهكرێت.
٩. رشاندنى زستانه به دارى میوهی گهلاَ وهریودا بۆ لهناو بردنى هۆكارى نهخۆشییهكان.
١٠. مێرووى چهكهره خۆرهى گهنم قهلاَچۆ دهكرێت.
باخدارى
چاندنی پهل(قهڵهم) و نهمامى گوڵهباخ و دارى گهلاَ وهریو.ههڵپاچین(كهزاختن)ى دار و دهوهنى گهلاَ وهریو. ژێر دار و دهوهن دهكێڵدرێت و شل دهكرێتهوه. دووباره اچاندنهوهى شوێنى شین نهبووى رهزى گهڵا وهریو, ههروهها چاندنى رهزى تازه. رهز پهینى ئاژهڵی پێ دهدرێت و دهكێڵدرێت بۆ ئهوهى گژ و گیا نهمێنێت. سامانى ئاژهڵ و بهیتهره
رهشهوڵاغ مانگهكانى زستان زۆر ترسناكن بۆ ئهو گوێرهكانهى تهمهنیان له شهش مانگ كهمتره, چونكه تووشى ههو كردنى سى و گهده دهبن.
بۆیه پێویسته له سهرما بپارێزرێن و گرنگى به خۆراك و شیر پێدانیان بدرێت.پێویسته ئهو شوێنهى گوێرهكهى ساواى لێ بهخێو دهكرێت وشك و خاوێن بێت . باى توند و سارد نهیگرێتهوه. وا چاكه گوێرهكه له تهمهنى (٨ - ١٠) ههفتهیى له شیردان دوور بخرێتهوه. پێویسته ئالیكى خهست كه ١٨%ى پرۆتین بێت , به شێوهیهكى ساده له تهمهنى سىَ ههفتهییهوه به گوێرهكه بدرێت. ئهگهر رۆژانه ههست به زێده بوونى كێشى گوێرهكه نهكرا , ئهوه نیشانى پزیشكى بهیتهرى دهدرێت.
مـهر
١. ئهگهر مهرِ لهم مانگهدا زا, پێویسته چاودێرى بكرێت بۆ ئهوهى سهرماى نهبێت.
٢. پێویسته له دوو مانگى كۆتایى ئاوسیدا و له كاتى شیرداندا, ئالیكى خهستى بدرێتىَ, ئهمهش به گوێرهى كێشى مهرِهكه و تا چهند ئالیكى سهوزى وهك وێنجه دهست دهكهوێت.
٣. دهرمانى لهناو بردنى كرمى ههناو به مهرِ و بزن دهدرێت. ئهم كردارهش دواى(٨ - ٢٠) رۆژ دووباره دهكرێتهوه.
قهلاَچۆ كردنى قرتێنهر له كێڵگهى گهنم جۆ دا
١. له كێڵگهدا كونه مشكهكان به خۆڵ پرِ دهكرێنهوه.
٢. دواى(٤٨) كاتژمێر نیو كهوچكى چێشت له خۆراكى ژههراوى دهكرێته ناو ههر كونێكى كراوهوه.
٣. دواى رۆ كردنی قرِكهر كونهكان داپۆشرێنهوه.
٤. وا باشتره قرتێنهرهكانى ناوچهكه له یهك كاتدا قهلاَچۆ بكرێن.
٥. دواى ١٠ رۆژ قهلاَچۆ كردنهكه دووباره دهكرێتهوه.
ههنگ
١. بهكار هێنانى خۆراك لهم وهرزهدا پێویسته بۆ پاراستنى پوورهى ههنگ له فهوتان به هۆى برسییهتى و سهرماى زۆرهوه, بۆیه خۆراك دان به ههنگ (شهكراوى خهست : ٢ شهكر + ١ ئاو) له زستاندا كارێكى گرنگه, بۆ ئهوهى وزهى گهرمیى پێویست دابین بكات و ههنگهكان ناچار نهبن بۆ دهرچوونیان له كاتى نالهباردا.
٢. كهندوو به پۆشاكى ئهستوور دادهپۆشرێت و نایلۆنی بهسهردا دهدرێت, به مهرجێك ههنگهكان نهخنكێندرێن, ههروهها نهبێته هۆى كۆبوونهوهى شىَ له ناو پوورهكهدا.
٣. دانانى سهنگ (بهرد) لهسهر سهرپۆشى دهرهوهى كهندووهكان بۆ ئهوهى له رهشهباى زستان بپارێزرێن, چونكه لهو وهرزهدا به دهگمهن كهندوو دهپشكندرێت, بهڵكوو ههر له دهركهوه چاودێرى دهكرێن.
دار زهیتوون
له كاتى دامهزراندنى باخى زهیتووندا, ئهم خالاَنه رهچاو دهكرێن:
١. زهویى دهست نیشان كراو نابىَ شوێنى شینایى بێت و , دهبێت خاوێن بێت له هۆكارى نهخۆشی و پێش چاندن خاوێن بكرێتهوه.
٢. پێش بهكار هێنانی پهینى ئۆرگانى (پهینى ئاژهڵى كۆن ) و پهینى كیمیایى, زهوى به قوولاَیى ٣٠سم دهكێڵدرێت و تهخت و رێك دهكرێت, ئینجا نهمامهكان به دوورى (٥ × ٦ , ٥ × ٧ , ٦ × ٦ , ٧ × ٧ , ٧ × ٨ , ٦ × ٨) مهتر دهچێنرێن, ئهویش بهپێی جۆرى خزمهت و توخمی دار و رێژهى بارانى ناوچهكه.
٣. ئهو جۆرانه ههڵدهبژێردرێن كه نهمامهكانیان له تهمهنى (١ - ٢) ساڵه و له بهرزیى ٤٥ - ٥٠ سم و تووشى نهخۆشى و مێروو نهبوون و رێژهى رۆنیان بهرزه و بۆ خوارد ن و زهیت وهرگرتن دهشێن .
٤. چاندنى زهیتوون, له كۆتایى مانگى ئهیلوول دهست پێدهكات و تا كۆتایى مانگى ئادار بهردهوام دهبێت .
٥. بهكار هێنانى سیستهمى ئاودانى دڵۆپاندن بۆ كهم كردنهوهى برِى ئاوى ئاودان و گژ و گیا و خهرجیی پهروهرده كردن .
بهروبوومى كێڵگه و شینایى
١. گهنم و جۆى (تهرِاوز) تا كۆتایى ئهم مانگه بهردهوام دهچێنرێت.
٢. لهم ماوهیهدا زهوى بۆ چاندنى گوڵهبهرِۆژه خۆش دهكرێت.
٣. له كۆتایى ئهم مانگهدا پهتاته و ئارووى بهوهخت دهچێنرێت.
٤. تۆوى تهماته و كولهكه دهچێنرێت.
٥. ئهو زهویانهى بۆ چاندنى بهروبوومى هاوینه تهرخان كراون پهینى ئۆرگانیان پێدا دهكرێت.
٦. چاندنى تۆوى پاقله.
خانووى پلاستیكى
١- دهستهبهر كردنى تۆوى باوهرِپێكراو له تهرزى بههارى ، له گهلڕ تهپهدۆرى چاندن و بتمۆس له جۆرى چاك .
٢- رێكخستن و چاككردنهوهى سیستهمى ئاودان له سۆنده و فیلتهر و ترومپاى ئاو .
٣- كێڵانى زهوى به قووڵاى ٣٠ - ٥٠ سم ، دواى خاكاو كردنى .
٤- تهعقیم كردنى خاك ئهگهر پێویستى كرد .
٥- له كۆتایى ئهم مانگهدا دهست دهكرێت به ئامادهكردنى شهتڵ به چاندنى تۆو له نێو تهپهدۆرى چاندندا ، به مهرجێك ههر دهنكه تۆوێك بخرێته نێو جاوگێكى تهپهدۆرهكه ، ئهو كردارهش له نێوهى نهمامگهدا دهكرێت .
پاراستنى رووهك
٧. پهین به گهنم و جۆ دهدرێت, گژوگیاى گهلاَپان و باریك قهلاَچۆ دهكرێت.
٨. قرتێنهر (مشك و جرج) له كێڵگهى گهنم و جۆ قهلاَچۆ دهكرێت.
٩. رشاندنى زستانه به دارى میوهی گهلاَ وهریودا بۆ لهناو بردنى هۆكارى نهخۆشییهكان.
١٠. مێرووى چهكهره خۆرهى گهنم قهلاَچۆ دهكرێت.
باخدارى
چاندنی پهل(قهڵهم) و نهمامى گوڵهباخ و دارى گهلاَ وهریو.ههڵپاچین(كهزاختن)ى دار و دهوهنى گهلاَ وهریو. ژێر دار و دهوهن دهكێڵدرێت و شل دهكرێتهوه. دووباره اچاندنهوهى شوێنى شین نهبووى رهزى گهڵا وهریو, ههروهها چاندنى رهزى تازه. رهز پهینى ئاژهڵی پێ دهدرێت و دهكێڵدرێت بۆ ئهوهى گژ و گیا نهمێنێت. سامانى ئاژهڵ و بهیتهره
رهشهوڵاغ مانگهكانى زستان زۆر ترسناكن بۆ ئهو گوێرهكانهى تهمهنیان له شهش مانگ كهمتره, چونكه تووشى ههو كردنى سى و گهده دهبن.
بۆیه پێویسته له سهرما بپارێزرێن و گرنگى به خۆراك و شیر پێدانیان بدرێت.پێویسته ئهو شوێنهى گوێرهكهى ساواى لێ بهخێو دهكرێت وشك و خاوێن بێت . باى توند و سارد نهیگرێتهوه. وا چاكه گوێرهكه له تهمهنى (٨ - ١٠) ههفتهیى له شیردان دوور بخرێتهوه. پێویسته ئالیكى خهست كه ١٨%ى پرۆتین بێت , به شێوهیهكى ساده له تهمهنى سىَ ههفتهییهوه به گوێرهكه بدرێت. ئهگهر رۆژانه ههست به زێده بوونى كێشى گوێرهكه نهكرا , ئهوه نیشانى پزیشكى بهیتهرى دهدرێت.
مـهر
١. ئهگهر مهرِ لهم مانگهدا زا, پێویسته چاودێرى بكرێت بۆ ئهوهى سهرماى نهبێت.
٢. پێویسته له دوو مانگى كۆتایى ئاوسیدا و له كاتى شیرداندا, ئالیكى خهستى بدرێتىَ, ئهمهش به گوێرهى كێشى مهرِهكه و تا چهند ئالیكى سهوزى وهك وێنجه دهست دهكهوێت.
٣. دهرمانى لهناو بردنى كرمى ههناو به مهرِ و بزن دهدرێت. ئهم كردارهش دواى(٨ - ٢٠) رۆژ دووباره دهكرێتهوه.
قهلاَچۆ كردنى قرتێنهر له كێڵگهى گهنم جۆ دا
١. له كێڵگهدا كونه مشكهكان به خۆڵ پرِ دهكرێنهوه.
٢. دواى(٤٨) كاتژمێر نیو كهوچكى چێشت له خۆراكى ژههراوى دهكرێته ناو ههر كونێكى كراوهوه.
٣. دواى رۆ كردنی قرِكهر كونهكان داپۆشرێنهوه.
٤. وا باشتره قرتێنهرهكانى ناوچهكه له یهك كاتدا قهلاَچۆ بكرێن.
٥. دواى ١٠ رۆژ قهلاَچۆ كردنهكه دووباره دهكرێتهوه.
ههنگ
١. بهكار هێنانى خۆراك لهم وهرزهدا پێویسته بۆ پاراستنى پوورهى ههنگ له فهوتان به هۆى برسییهتى و سهرماى زۆرهوه, بۆیه خۆراك دان به ههنگ (شهكراوى خهست : ٢ شهكر + ١ ئاو) له زستاندا كارێكى گرنگه, بۆ ئهوهى وزهى گهرمیى پێویست دابین بكات و ههنگهكان ناچار نهبن بۆ دهرچوونیان له كاتى نالهباردا.
٢. كهندوو به پۆشاكى ئهستوور دادهپۆشرێت و نایلۆنی بهسهردا دهدرێت, به مهرجێك ههنگهكان نهخنكێندرێن, ههروهها نهبێته هۆى كۆبوونهوهى شىَ له ناو پوورهكهدا.
٣. دانانى سهنگ (بهرد) لهسهر سهرپۆشى دهرهوهى كهندووهكان بۆ ئهوهى له رهشهباى زستان بپارێزرێن, چونكه لهو وهرزهدا به دهگمهن كهندوو دهپشكندرێت, بهڵكوو ههر له دهركهوه چاودێرى دهكرێن.
دار زهیتوون
له كاتى دامهزراندنى باخى زهیتووندا, ئهم خالاَنه رهچاو دهكرێن:
١. زهویى دهست نیشان كراو نابىَ شوێنى شینایى بێت و , دهبێت خاوێن بێت له هۆكارى نهخۆشی و پێش چاندن خاوێن بكرێتهوه.
٢. پێش بهكار هێنانی پهینى ئۆرگانى (پهینى ئاژهڵى كۆن ) و پهینى كیمیایى, زهوى به قوولاَیى ٣٠سم دهكێڵدرێت و تهخت و رێك دهكرێت, ئینجا نهمامهكان به دوورى (٥ × ٦ , ٥ × ٧ , ٦ × ٦ , ٧ × ٧ , ٧ × ٨ , ٦ × ٨) مهتر دهچێنرێن, ئهویش بهپێی جۆرى خزمهت و توخمی دار و رێژهى بارانى ناوچهكه.
٣. ئهو جۆرانه ههڵدهبژێردرێن كه نهمامهكانیان له تهمهنى (١ - ٢) ساڵه و له بهرزیى ٤٥ - ٥٠ سم و تووشى نهخۆشى و مێروو نهبوون و رێژهى رۆنیان بهرزه و بۆ خوارد ن و زهیت وهرگرتن دهشێن .
٤. چاندنى زهیتوون, له كۆتایى مانگى ئهیلوول دهست پێدهكات و تا كۆتایى مانگى ئادار بهردهوام دهبێت .
٥. بهكار هێنانى سیستهمى ئاودانى دڵۆپاندن بۆ كهم كردنهوهى برِى ئاوى ئاودان و گژ و گیا و خهرجیی پهروهرده كردن .
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي شوبات
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
هةر كة طةنم و جؤ ثنجيان كرد، برِى دووةمى ثةيني نايترؤجين بةكار ديَت.
بةردةوام ثةتاتة و خليضكة (خليسكة) ى ثياز دةضيَنريَت بؤ بةرهةم هيَنانى سةلك و تةرِة ثياز.
لة كؤتايى ئةم مانطةدا دةست بة ضاندنى تؤوى ئاروو, بيبةر, باينجان و تةماتة دةكريَت.
بةثيَى ثيَويست نةخؤشيي بنؤكةي سثى ثياز و سير و شؤكةى ثاقلة
قةلاَضؤ دةكريَت .
ثاراستنى رووةك
تا نيوةى ئةم مانطة رشاندنى زستانة بةردةوام دةبيَت.
قرتيَنةرةكان بة بةردةوامى قةلاَضؤ دةكريَن.
بة بةردةوامى طذوطيا لة كيَلَطةى طةنم و جؤ لةناو دةبريَن.
بة بةردةوامى ضةكةرة خؤرى طةنم قةلاَضؤ دةكريَت.
باخدارى
بةردةوام رةزى تازة دادةنريَت.
هةلَثاضينى دارى طةلاَ وةريو بةردةوام دةبيَت.
جؤطة و جؤبار جؤمالَ دةكريَن.
لة سةرةتاى ئةم مانطةدا رةز ثةينى كيميايى ثيَ دةدريَت.
ضنينةوةى بةرى مزرةمةنى.
ثةل و نةمامى داودى و ميَخةك و طولَة باخ و دارى طةلاَ وةريو دةضيَندريَت.
ميَو كوشة دةكرىَ.
طواستنةوةى شانةى هةنط
شويَنى نوىَ دةبيَت لةبار و طونجاو بيَت.
لة كاتى طواستنةوة دةبيَت سندووقةكان يةكانطير بن تا يةكتر ببةستنةوة و لة شويَنى خؤيان نةجووليَن.
ئيَوارة, دواى طةرِانةوةى طةشت, هةنطةكان دةرطةيان لةسةر دادةخريَت, دةبىَ بةيانى بطوازريَنةوة بؤ شويَنى مةبةست.
دةرطاى شانة دادةخريَت بة مةرجيَك ريَطةى هةناسةدانيان نةطيريَت.
طةر شويَنى ديارى كراوى نوىَ (5) كم دوور بوو, ئةوا بؤ ماوةى 2 – 3 رؤذ دةرطاى شانةكة ناكريَتةوة .
ئامادة كردنى حةوزى ماسى
خاويَن كردنةوةى دةورى ثرؤذة لة طذوطيا.
قرِ كردنى بؤق و مار و بالَندةى ئاوى.
دابين كردنى تةرازوو بؤ كيَشانى ماسيي حةوزةكان لة هةموو مانطيَكدا.
ماسييةكان لة يةك حةوزدا كؤ نةكريَنةوة، بةلَكوو بة سةر طشت حةوزةكاندا دابةش بكريَن.
ئاوى حةوز لة ئاستيَكى ثيَويست و ديارى كراودا رابطيريَت.
ثيَوانى ثلةى طةرمى بة شيَوةيةكى رؤذانة بيَت.
دارى مزرةمةنى
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا دةست بة ضاندنى نةمامى مزرةمةنى وةك ثرتةقالَ و لالنطى دةكريَت.
لة كاتى ضاندندا ئةوة رةضاو دةكريَت كة شويَنى موتربة كردن نةكةويَتة ذيَرخاك, نزيكةى 20 – 30 سم لةسةرخاك بيَت.
لة دواى تةمةنى ثيَنج سالَييةوة دار بة برِى 200 – 280طم لة ثةينى نايترؤجين و 20 – 150 طم لة ثةينى ثؤتاس ثةين دةكريَت.
شويَنى ئةو دارانةى كة نةخؤشن و ئاسةوارى ميَروويان لة سةرة, بة ئاو و زاهى دةشؤريَن.
ضاوديَرى كردنى طويَرةكة
دواى زان راستةوخؤ طويَرةكة طؤش دةكريَت.
يارمةتى دةدريَت بؤ ئةوةى لة سةر قاض بوةستىَ.
ثاك دةكريَتةوة و ناوكى دةبةستريَتةوة.
بؤ ماوةى سىَ رؤذ ذةكي ثىَ دةدريَت.
ثيَويستة طويَرةكة لة رؤذيَكدا 4 – 5 جار طوانى دايكي بمذيَت.
ثاراستنى كيَلَطةى ثةلةوةر لة نةخؤشيى ئةنفلةوةنزاى بالَندة
لةناو بردنى بالَندةى تووشبوو بة نةخؤشى, ض بة سووتاندن يان بخريَتة ذيَر خاك.
ثاقذ كردنى طشت كةلوثةلى ناو كيَلَطة.
ثاقذ كردنى جل و بةرط و ثيَلاَو و ئامرازى طواستنةوة.
خاويَن كردنةوة و ثاك كردنةوةى كيَلَطة و كؤليتةكانى هيَلكة كردن.
رىَ طرتن لة طةيشتنى بالَندةى كيَوى بؤ ناو هؤلَى بةخيَو كردن.
بالَندةى مردارى كيَوى بخريَتة ذيَر خاكةوة.
دانانى شويَنى تايبةت بؤ ضوونة ذوور و دةرضوون لة كاتى ثاقذ كردندا.
ئاطادار كردنةوةى لايةنى ثةيوةنديدار لة كاتى بوونى بالَندةى مردارةوة بووى كيَوى لة ناوضةكةدا.
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
هةر كة طةنم و جؤ ثنجيان كرد، برِى دووةمى ثةيني نايترؤجين بةكار ديَت.
بةردةوام ثةتاتة و خليضكة (خليسكة) ى ثياز دةضيَنريَت بؤ بةرهةم هيَنانى سةلك و تةرِة ثياز.
لة كؤتايى ئةم مانطةدا دةست بة ضاندنى تؤوى ئاروو, بيبةر, باينجان و تةماتة دةكريَت.
بةثيَى ثيَويست نةخؤشيي بنؤكةي سثى ثياز و سير و شؤكةى ثاقلة
قةلاَضؤ دةكريَت .
ثاراستنى رووةك
تا نيوةى ئةم مانطة رشاندنى زستانة بةردةوام دةبيَت.
قرتيَنةرةكان بة بةردةوامى قةلاَضؤ دةكريَن.
بة بةردةوامى طذوطيا لة كيَلَطةى طةنم و جؤ لةناو دةبريَن.
بة بةردةوامى ضةكةرة خؤرى طةنم قةلاَضؤ دةكريَت.
باخدارى
بةردةوام رةزى تازة دادةنريَت.
هةلَثاضينى دارى طةلاَ وةريو بةردةوام دةبيَت.
جؤطة و جؤبار جؤمالَ دةكريَن.
لة سةرةتاى ئةم مانطةدا رةز ثةينى كيميايى ثيَ دةدريَت.
ضنينةوةى بةرى مزرةمةنى.
ثةل و نةمامى داودى و ميَخةك و طولَة باخ و دارى طةلاَ وةريو دةضيَندريَت.
ميَو كوشة دةكرىَ.
طواستنةوةى شانةى هةنط
شويَنى نوىَ دةبيَت لةبار و طونجاو بيَت.
لة كاتى طواستنةوة دةبيَت سندووقةكان يةكانطير بن تا يةكتر ببةستنةوة و لة شويَنى خؤيان نةجووليَن.
ئيَوارة, دواى طةرِانةوةى طةشت, هةنطةكان دةرطةيان لةسةر دادةخريَت, دةبىَ بةيانى بطوازريَنةوة بؤ شويَنى مةبةست.
دةرطاى شانة دادةخريَت بة مةرجيَك ريَطةى هةناسةدانيان نةطيريَت.
طةر شويَنى ديارى كراوى نوىَ (5) كم دوور بوو, ئةوا بؤ ماوةى 2 – 3 رؤذ دةرطاى شانةكة ناكريَتةوة .
ئامادة كردنى حةوزى ماسى
خاويَن كردنةوةى دةورى ثرؤذة لة طذوطيا.
قرِ كردنى بؤق و مار و بالَندةى ئاوى.
دابين كردنى تةرازوو بؤ كيَشانى ماسيي حةوزةكان لة هةموو مانطيَكدا.
ماسييةكان لة يةك حةوزدا كؤ نةكريَنةوة، بةلَكوو بة سةر طشت حةوزةكاندا دابةش بكريَن.
ئاوى حةوز لة ئاستيَكى ثيَويست و ديارى كراودا رابطيريَت.
ثيَوانى ثلةى طةرمى بة شيَوةيةكى رؤذانة بيَت.
دارى مزرةمةنى
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا دةست بة ضاندنى نةمامى مزرةمةنى وةك ثرتةقالَ و لالنطى دةكريَت.
لة كاتى ضاندندا ئةوة رةضاو دةكريَت كة شويَنى موتربة كردن نةكةويَتة ذيَرخاك, نزيكةى 20 – 30 سم لةسةرخاك بيَت.
لة دواى تةمةنى ثيَنج سالَييةوة دار بة برِى 200 – 280طم لة ثةينى نايترؤجين و 20 – 150 طم لة ثةينى ثؤتاس ثةين دةكريَت.
شويَنى ئةو دارانةى كة نةخؤشن و ئاسةوارى ميَروويان لة سةرة, بة ئاو و زاهى دةشؤريَن.
ضاوديَرى كردنى طويَرةكة
دواى زان راستةوخؤ طويَرةكة طؤش دةكريَت.
يارمةتى دةدريَت بؤ ئةوةى لة سةر قاض بوةستىَ.
ثاك دةكريَتةوة و ناوكى دةبةستريَتةوة.
بؤ ماوةى سىَ رؤذ ذةكي ثىَ دةدريَت.
ثيَويستة طويَرةكة لة رؤذيَكدا 4 – 5 جار طوانى دايكي بمذيَت.
ثاراستنى كيَلَطةى ثةلةوةر لة نةخؤشيى ئةنفلةوةنزاى بالَندة
لةناو بردنى بالَندةى تووشبوو بة نةخؤشى, ض بة سووتاندن يان بخريَتة ذيَر خاك.
ثاقذ كردنى طشت كةلوثةلى ناو كيَلَطة.
ثاقذ كردنى جل و بةرط و ثيَلاَو و ئامرازى طواستنةوة.
خاويَن كردنةوة و ثاك كردنةوةى كيَلَطة و كؤليتةكانى هيَلكة كردن.
رىَ طرتن لة طةيشتنى بالَندةى كيَوى بؤ ناو هؤلَى بةخيَو كردن.
بالَندةى مردارى كيَوى بخريَتة ذيَر خاكةوة.
دانانى شويَنى تايبةت بؤ ضوونة ذوور و دةرضوون لة كاتى ثاقذ كردندا.
ئاطادار كردنةوةى لايةنى ثةيوةنديدار لة كاتى بوونى بالَندةى مردارةوة بووى كيَوى لة ناوضةكةدا.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي ئادار
بةروبوومى كيَلَطة
لة ناوةرِاستى ئةم مانطةوة تا سةرةتاى مانطى نيسان نؤك دةضيَندريَت.
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةوة دةرةى سثى دةضيَندريَت.
لةم مانطةدا طولَةبةرِؤذة و طةنمة شامى دةضيَندريَت.
لة ناوةرِاستى ئةم مانطة بة دواوة لؤكة دةضيَندريَت.
شينايى
ئةم سةوزانة دةضيَندريَن: لؤبيا, شووتى, كالَةك, ترؤزى, ئاروو, كوولةكة, بامية, فاسؤلياى تةرِ, تؤوى ثياز(رةشكة)، طرؤى ثةتاتة, شتلَى بيبةر, تةماتة
ثاراستنى رووةك
بةردةوام طذوطيا لة كيَلَطةى طةنم و جؤ قةلاَضؤ دةكريَت.
ميَرووى تويَشكدارى نةرمى سةر طةنم كيَومالَ دةكريَت. ئةطةر ثيَويستى كرد قةلاَضؤش دةكريَت.
لة دوايين هةفتةى ئةم مانطةوة بة شويَن كؤضى سن و كيسةلَةدا دةطةرِيَين.
قةلاَضؤ كردنى ئةو دةرد و نةخؤشيانةى بة زؤرى دةردةكةون وةك: شؤكةى, سير و ثياز, ئاطرة سؤرتةكةى هةرمىَ و سيَو, طذوطيا بةثيَي ثيَويست
هةنط
قةلاَضؤ كردنى ظاروا بةردةوام دةبيَت, دةرمانى دذة نةخؤشى دةدريَتة هةنط, ثةروازى ثرِ لة بةضكة بؤ خةلَيَف زياد دةكريَت, دةرطاى خةلَيَف بضووك دةكريَتةوة تا دزى نةكريَت, شةكراويان دةدريَتىَ. ئةو ثووشةى بؤ ثاراستنى خةلَيَفةكان لة سةرماى زستان بةكار هاتووة لادةبرين
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
بةرخ دذى نةخؤشى دةكوتريَت, ئةو مةرِانةى تةمةنى بةرخةكانيان بووةتة (2) مانط دةشىَ بدؤشريَن و شيرةكةيان بؤ دروست كردنى ماست و ثةنير بةكار ديَت
باخدارى
لة دواى نةورؤزةوة لة زؤر شويَن ضاندنى دارى طةلاَ وةريو رادةطيريَت.
لة سةرةتاى طةشة كردنى داردا, هةموو ئةو ضوكلَانةى قةدى دار دةريان كردوون (شيلة و خةلَيَف) لا دةبريَن.
ثةينى كيميايى بة رةز و دةورى دارةكاندا دةكريَت بة ثانتايى ئةو سيَبةرةى لق و ضلَى دار دةيكةن.
ئةو دارانةى طولَيان زؤرة ئاو نادريَن هةتا طولَةكانيان هةلَنةوةريَت و نابىَ بىَ ئاويش بن.
توند كردنى لقى دار ميَو بة كةثرةكانةوة.
كة ئاوكى دار جوولةى كرد بة تايبةت بؤ دارى طةلاَ وةريو هةلَثاضين دةوةستىَ.
ضاندنى نةمام و ثةلى هةنار و ترىَ و هةنجير و ميوةى طةلاَ وةريوى ديكة لة ناوضةى سارددا بةردةوام دةبيَت.
رةشةولاَغ
ئةو مانطايانةى كةم شيرن, بة طويَرةى لةشيان ئاليكيان بؤ ديارى دةكريَت.
ئاليكى سةوز بؤ رةشةولاَغ دابين دةكريَت ضونكة نرخى هةرزانة و لة رووى ثيَكهاتةوة دةولَةمةندة.
طويَرةكة بة ثيَى تةمةن وةك كؤمةلَة جيا دةكريَنةوة و خزمةت دةكريَن بؤ ئةوةى طةشة كردنيان دروست بيَت.
ئاليكى زياد نادريَتة طويَرةكة, ضونكة لة ئايندة كاريطةريى خراثى لةسةر زاوزىَ دةبيَت.
رةشةولاَغ دذى نةخؤشيى تةبةقة دةكوتريَت.
بةرِيَوة بردنى حةوزى ماسى
ثيَويستة لةسةر ماسى بةخيَوكةر ئةم هةنطاوانة ثةيرِةو بكات
حةوزةكان لةسةر بنةماى راست و دروست دروست دةكريَن.
بةردةوام ضاوديَريى حةوز و بةشةكانى بكريَت و ضاك بكريَنةوة.
هةولَ بدريَت خؤراكى سروشتى لة حةوزةكةدا زياد بكريَت.
بايةخ بة ثةين كردن بدريَت.
بة ريَكوثيَكى لة كاتى خؤى و بة برِى ثيَويست, خؤراك بدريَتة ماسي.
قةوزة و طذوطياى ئاويى نيَو حةوزةكة قةلاَضؤ بكريَت.
بةروبوومى كيَلَطة
لة هةنديَك ناوضة لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ دةست ثىَ دةكات.
لةم مانطةدا دةست بة ضاندنى برنجى بازيان دةكريَت و تا كؤتايى مانطى ئايار بةردةوام دةبيَت.
ضاندنى فستقى كيَلَطة لةم مانطةوة تا نيوةى مانطى ئايار بةردةوام دةبيَت.
ئيَستا دةست بة ضاندنى طونجيى بةهارة دةكريَت.
طةنمة شامى كة بةرزييةكةى دةطاتة 20 سم بؤ جارى دووةم بة برِى 17كطم بؤ هةر دؤنميَك ثةين دةكريَت.
شينايى
لة كيَلَطةدا بذار بةردةوام دةبيَت, ثةتاتة دةشكيَندريَتةوة, بةروبوومى هاوينة تةنك دةكريَت بؤ ئةوةى بةهيَز بيَت, ئةو بةروبوومانةى لة ذيَر نايلؤندا ضاندراون, نايلؤنةكةيان لةسةر لادةبريَت
ثاراستنى رووةك
ئةطةر ثيَويستى كرد سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَت.
كيَلَطةى وةرزة شينايى كيَومالَ دةكريَت بؤ ئةوةى ئةطةر ثيَويست بوو ئةم ميَرووانة (كرمى قرتيَنةر, ورة - ملَة, شؤكة , ثيَشكةى سثى, سنى نةخشين) قةلاَضؤ بكريَن
هةنط
لةم مانطةدا خؤراك نادريَتة هةنط, ضونكة سةرضاوةى شيلة و هةلاَلَة زؤرة, ثةروازى ثرِ لة هةنطوين بةتالَ دةكريَت, ضاوديَريى ثوورة دةكريَت كة شةلَخة دةرنةكات, شانة شازادة و نيَرة هةنط تيَك دةدريَن و دةكوذريَن, ميرة زةنطة سوورةش قةلاَضؤ دةكريَت
باخدارى
بؤ ئةوةى طةلاَ جوان زياد بكات, برِيَكى ديكة ثةينى نايترؤجين دةدريَتة دار.
رةز لةم مانطةدا 3 جار ئاو دةدريَت.
ضلَى دار ميَو بة تيَل توند دةبةستريَت بؤ ئةوةى (با) نةيشكيَنيَتةوة .
بةردةوام شيلةى قةدى دار ليَ دةكريَتةوة.
لة ماوةى طولَ كردن و بةرطرتن (طولَ هةلَثيَضان) دا, نابىَ دارى بةر تيَنوو بيَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
لة ساليَكدا مةرِ جؤرى (ئةلنعيَمى, ئةلكةربى) يةك جار لة مانطى نيساندا دةبرِدريَتةوة, بةلاَم جؤرةكانى ديكة كةم وا هةية ببرِدريَنةوة.
ثيَويستة بةران بة مةرِدا بثةرِيَت بؤ ئةوةى لة كؤتايى هاويندا بزيَن.
ثةلةوةر
بةردةوام دةرمانى كوتان بة بارِؤكة دةدريَت.
ثند و طةنة لةسةر ثةلةوةر قةلاَضؤ دةكريَت, ضونكة دةبنة هؤى لاوازيى ثةلةوةر و بةرهةمى هيَلكةيان كةم دةبيَتةوة.
ثرِثؤلَة بةو ثةلةوةرانة دةدريَت كة تةمةنيان لة سىَ مانط زياترة.
ئاو و سيَبةر بؤ ثةلةوةر دابين دةكريَت.
دؤشينى مانطا
طرنطى بة ثاك و خاويَنيى شويَنى دؤشينى مانطا بدريَت.
ئةو دةفر و قاث و شتومةكةى ثيَش دؤشين بةكار ديَت باش دةشؤردريَت، ئنجا ثيَش بةكارهيَنان وشك دةكريَتةوة.
طوانى مانطا ثيَش دؤشين دةشؤردريَت و بة ثارضة قوماشيَكى ثاك وشك دةكريَتةوة.
ثيَويستة دؤشةر ثيَش دؤشينى مانطا بة ئاو و سابوون دةستى بشوات.
ضةند دلَؤثيَك لة شير لة كاتى دؤشيندا دةثشكيَندريَت بؤ دلَنيا بوون لة
نةبوونى خويَن يان رذيَن و هةو لة شيرةكةدا.
باخضةى ناومالَ
باشتر واية لةبةر دةرطا و ثةنجةرة رووةكى بةرز نةضيَندريَت بؤ ئةوةى ريَطة لة بينين و تيشكى خؤر و هةوا نةطريَت.
لة كاتى ضاندنى دار و دةوةن لة نزيك ثةنجةرةدا باشتر واية لة جؤرى طةلاَ وةريو بيَت بؤ ئةوةى لة هاويندا سيَبةريَكمان ثىَ ببةخشىَ و لة زستاندا دواى وةرينى طةلاَكانى ريَطر نةبيَت لة بةردةم تيشكى خؤر.
ضاندن لة باخضةدا نابىَ بة ضرِى بيَت, بؤ ئةوةى طةشة كردني رووةك باش بىَ و تووشى نةخؤشى و كةرِوو نةبيَت.
دوور كةوتنةوة لة ئاودانى زؤر ضونكة زيَدةرِؤيى لة ئاودان دةبيَتة هؤى لةناو ضوونى رووةك بة هؤى خنكانى رةطةوة.
ثيَويستة ماوة ماوة ثشكنين بؤ رووةكى باخضة بكريَت لة كاتى هةبوونى هةر نةخؤشييةك بة زووترين كات ثةيوةندى بة كةسيَكى ثسثؤر لة ثاراستنى رووةكدا بكريَت.
دةرِاسة
ثيَش وةرزى درويَنة, شويَنى لةكار كةوتوو, هةروةها شكاوى ضاك دةكريَتةوة.
طؤرِينى رؤنى مةكينة و رؤنى هايدرؤليك.
طؤرِينى دةمة داس و شةنة.
طريز كردنى ديشلى و زنجيرةكان و طؤرِينى قايشي تيَكضوو.
طؤرِينى تاية ئةطةر ثيَويست بوو.
بؤياغ كردنى ئةو شويَنانةى بؤياغيان لة سةر نةماوة.
بةروبومى كيَلَطة و شينايى
لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ كؤتايى ثىَ ديَت.
لة ناوةرِاستى ئةم مانطةدا برنج بؤ جارى دووةم ثةينى نايترؤجينى بة برِى 10 كطم / دؤنم ثيَوة دةكريَت.
كونجى بؤ جارى دووةم بة برِى 10 كطم بؤ دؤنميَك ثةين دةدريَت.
طولَةبةرِؤذة بةردةوام ئاو دةدريَت ئةو طولَةبةرِؤذانةى بة ديَم ضاندراون بةردةوام بذار دةكريَن.
كاتيَك ريَذةى طولَةكانى ويَنجة دةطاتة 10% دةدووريَنةوة, لة مانطيَكيشدا ضوار جار ئاو دةدريَت.
لةم مانطةدا فستقى كيَلَطة دةشكيَندريَتةوة و خؤلَ لة دةورى كؤ دةكريَتةوة بؤ ئةوةى بكةويَتة ناوةندى طؤلةكةوة.
لةم مانطةدا تةماتة و باينجان و بيبةر دةضيَندريَن.
تؤوى هةنديَك سةوزة وةك ثاقلة و كةلةرم و توور و تةرِةتيزة ثيَدةطات و كؤ دةكريَنةوة.
ثاراستنى رووةك
باخدارى
بة طويَرةى زؤر و كةميى تووش بوون, ثيَكورِةكانى سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَن.
هةر كاتيَك نيوةى طولَى دار سيَو و هةنار بةريان طرت, دذى كرمى سيَو و هةنار دةرِشيَندريَن.
قةلاَضؤ كردنى كرمى دارى ميوة بة بةكارهيَنانى ذةهرى سؤمسيدين 25% بة ريَذةى 4 سم3 بؤ طالؤنيَك ئاو.
خؤ ئامادة كردن بؤ قةلاَضؤ كردنى كوللة.
مةرِ
ضاك كردنى مةرِ (بة بةران هاتنى مةرِ) لة ناوةرِاستى ئةو مانطةدا دةبيَت, بؤ ئةوةى (زايينةكة) لة ئاو و هةوايةكى خؤش و لةباردا بيَت.
بةرانى ضاك و خاويَن و ساخ بؤ ضاك كردنى مةرِ هةلَدةبذيَردريَت.
مةرِى ضاك و خاويَن و ساخ و نانةزؤك بؤ ران و ميَطةل هةلَدةبذيَردريَت.
وا ضاكة ئةو مةرِانةى دووانة (جمكة) ديَنن بؤ ثيَكةوةنانى ميَطةل بةكار بهيَندريَن.
لة ثيَش كوتان و لة ثاشانيش دةبىَ بةرخ ضاوديَرى بكريَت.
ئةطةر ثاوان باش نةبوو, ئاليكى خةست و طيايى دةدريَتة مةرِ.
بة يةكجارى كار و بةرخ لة شير دةبرِيَنةوة.
ثرِذاندنى قرِكةر
زؤر جار بؤ ضارةسةر كردنى نةخؤشى و قةلاَضؤ كردنى ميَرووى زيان بةخش, ثةنا بؤ بةكارهيَنانى قرِكةرى كيميايى دةبةين. بؤية دةبىَ ئةم
خالاَنة رةضاو بكريَن
لةبةر كردنى جل و بةرطى شياو, دةستةوانة, ضاويلكة و ثيَلاَوى تايبةت. هةروةها لةبةرضاو طرتنى ريَرِةوى با.
نةكيَشانى جطةرة.
ثةيرِةو كردنى ئةو ريَنماييانةى لة سةر دةفرى قرِكةرةكةدا نووسراون.
ثرِذاندنى قرِكةر بةيانيان زوو يان ئيَواران بيَت.
دوور خستنةوةى ئاذةلَ و ثةلةوةر لة شويَنى رشاندن.
دواى كؤتايى هاتنى رشاندن دةست و دةم و ضاو بة ئاو و سابوون دةشؤردريَت.
هةنط
لة سةر كارةكانى مانطى رابردوو بةردةوام دةبين, خانةى شازادة و نيَرةكان بؤ ثوورى ثيَويست دةطوازريَنةوة, ئاو بؤ هةنطةلاَن دابين دةكريَت, لةم مانطةدا كةندوو (نهؤم)ى هةوا طؤرِكىَ دادةندريَت. بةر لة هاتنى رةنطالَة, شاذنة ثير و ثةككةوتةكان دةطؤرِيَن. لةم مانطةدا شاذن بةند لة نيَوان نهؤمى ثةروةردة و نهؤمى هةنطوين دادةنيَت
ماسى
بؤ ريَطة طرتن لة بلاَو بوونةوةى نةخؤشى لة نيَو حةوزى ماسيدا ثيَويستة ئةم خالاَنة ثةيرِةو بكريَن
ثةنجة ماسيى ساغ و ضالاك بةكار بهيَندريَت.
خؤراكى هاوسةنط و بةثيَى ثيَويست بدريَتة ماسييةكان.
ثيَويستة ذمارةى ماسييةكان لةطةلَ قةبارةى حةوزةكةدا طونجاو بيَت.
ثةنجة ماسى بة جيا لة ماسيى طةورة بةخيَو بكريَت.
طةرماوى خويَواوك بؤ ضارةسةرى ماسييةكان لة مشةخؤرى دةرةكى بةكار دةهيَندريَت, لةم كردارةشدا خويَواوك بة رِيَذةى 4 - 5% دةطيريَتةوة بؤ ماوةى5 تا 10 خولةك ماسييةكانى دةكريَتة ناوةوة
دةرِاسة
ثشكنينى رؤنى مةكينة و ئاوى راديَتةر و ئاستى تيزاب لة ثاترييةكةدا.
ثشكنينى تايةكانى ثيَشةوة و دواوة، هةروها هةموو قايشةكانيش.
ثاك كردنةوةى شووتة و بيَذنطةكان لة ثووش و ثةلاَش.
دلَنيا بوون كة دةزطاى برِين (ضةقؤ) جيَى خؤى طرتووة و طؤرِينى هةموو دةمة داسةيَكى شكاو.
دلَنيا بوون لة ثتةوى و بةهيَزيى قايش و زنجيرةكان.
بةروبوومى كيَلَطة
لة ناوةرِاستى ئةم مانطةوة تا سةرةتاى مانطى نيسان نؤك دةضيَندريَت.
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةوة دةرةى سثى دةضيَندريَت.
لةم مانطةدا طولَةبةرِؤذة و طةنمة شامى دةضيَندريَت.
لة ناوةرِاستى ئةم مانطة بة دواوة لؤكة دةضيَندريَت.
شينايى
ئةم سةوزانة دةضيَندريَن: لؤبيا, شووتى, كالَةك, ترؤزى, ئاروو, كوولةكة, بامية, فاسؤلياى تةرِ, تؤوى ثياز(رةشكة)، طرؤى ثةتاتة, شتلَى بيبةر, تةماتة
ثاراستنى رووةك
بةردةوام طذوطيا لة كيَلَطةى طةنم و جؤ قةلاَضؤ دةكريَت.
ميَرووى تويَشكدارى نةرمى سةر طةنم كيَومالَ دةكريَت. ئةطةر ثيَويستى كرد قةلاَضؤش دةكريَت.
لة دوايين هةفتةى ئةم مانطةوة بة شويَن كؤضى سن و كيسةلَةدا دةطةرِيَين.
قةلاَضؤ كردنى ئةو دةرد و نةخؤشيانةى بة زؤرى دةردةكةون وةك: شؤكةى, سير و ثياز, ئاطرة سؤرتةكةى هةرمىَ و سيَو, طذوطيا بةثيَي ثيَويست
هةنط
قةلاَضؤ كردنى ظاروا بةردةوام دةبيَت, دةرمانى دذة نةخؤشى دةدريَتة هةنط, ثةروازى ثرِ لة بةضكة بؤ خةلَيَف زياد دةكريَت, دةرطاى خةلَيَف بضووك دةكريَتةوة تا دزى نةكريَت, شةكراويان دةدريَتىَ. ئةو ثووشةى بؤ ثاراستنى خةلَيَفةكان لة سةرماى زستان بةكار هاتووة لادةبرين
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
بةرخ دذى نةخؤشى دةكوتريَت, ئةو مةرِانةى تةمةنى بةرخةكانيان بووةتة (2) مانط دةشىَ بدؤشريَن و شيرةكةيان بؤ دروست كردنى ماست و ثةنير بةكار ديَت
باخدارى
لة دواى نةورؤزةوة لة زؤر شويَن ضاندنى دارى طةلاَ وةريو رادةطيريَت.
لة سةرةتاى طةشة كردنى داردا, هةموو ئةو ضوكلَانةى قةدى دار دةريان كردوون (شيلة و خةلَيَف) لا دةبريَن.
ثةينى كيميايى بة رةز و دةورى دارةكاندا دةكريَت بة ثانتايى ئةو سيَبةرةى لق و ضلَى دار دةيكةن.
ئةو دارانةى طولَيان زؤرة ئاو نادريَن هةتا طولَةكانيان هةلَنةوةريَت و نابىَ بىَ ئاويش بن.
توند كردنى لقى دار ميَو بة كةثرةكانةوة.
كة ئاوكى دار جوولةى كرد بة تايبةت بؤ دارى طةلاَ وةريو هةلَثاضين دةوةستىَ.
ضاندنى نةمام و ثةلى هةنار و ترىَ و هةنجير و ميوةى طةلاَ وةريوى ديكة لة ناوضةى سارددا بةردةوام دةبيَت.
رةشةولاَغ
ئةو مانطايانةى كةم شيرن, بة طويَرةى لةشيان ئاليكيان بؤ ديارى دةكريَت.
ئاليكى سةوز بؤ رةشةولاَغ دابين دةكريَت ضونكة نرخى هةرزانة و لة رووى ثيَكهاتةوة دةولَةمةندة.
طويَرةكة بة ثيَى تةمةن وةك كؤمةلَة جيا دةكريَنةوة و خزمةت دةكريَن بؤ ئةوةى طةشة كردنيان دروست بيَت.
ئاليكى زياد نادريَتة طويَرةكة, ضونكة لة ئايندة كاريطةريى خراثى لةسةر زاوزىَ دةبيَت.
رةشةولاَغ دذى نةخؤشيى تةبةقة دةكوتريَت.
بةرِيَوة بردنى حةوزى ماسى
ثيَويستة لةسةر ماسى بةخيَوكةر ئةم هةنطاوانة ثةيرِةو بكات
حةوزةكان لةسةر بنةماى راست و دروست دروست دةكريَن.
بةردةوام ضاوديَريى حةوز و بةشةكانى بكريَت و ضاك بكريَنةوة.
هةولَ بدريَت خؤراكى سروشتى لة حةوزةكةدا زياد بكريَت.
بايةخ بة ثةين كردن بدريَت.
بة ريَكوثيَكى لة كاتى خؤى و بة برِى ثيَويست, خؤراك بدريَتة ماسي.
قةوزة و طذوطياى ئاويى نيَو حةوزةكة قةلاَضؤ بكريَت.
لة هةنديَك ناوضة لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ دةست ثىَ دةكات.
لةم مانطةدا دةست بة ضاندنى برنجى بازيان دةكريَت و تا كؤتايى مانطى ئايار بةردةوام دةبيَت.
ضاندنى فستقى كيَلَطة لةم مانطةوة تا نيوةى مانطى ئايار بةردةوام دةبيَت.
ئيَستا دةست بة ضاندنى طونجيى بةهارة دةكريَت.
طةنمة شامى كة بةرزييةكةى دةطاتة 20 سم بؤ جارى دووةم بة برِى 17كطم بؤ هةر دؤنميَك ثةين دةكريَت.
شينايى
لة كيَلَطةدا بذار بةردةوام دةبيَت, ثةتاتة دةشكيَندريَتةوة, بةروبوومى هاوينة تةنك دةكريَت بؤ ئةوةى بةهيَز بيَت, ئةو بةروبوومانةى لة ذيَر نايلؤندا ضاندراون, نايلؤنةكةيان لةسةر لادةبريَت
ثاراستنى رووةك
ئةطةر ثيَويستى كرد سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَت.
كيَلَطةى وةرزة شينايى كيَومالَ دةكريَت بؤ ئةوةى ئةطةر ثيَويست بوو ئةم ميَرووانة (كرمى قرتيَنةر, ورة - ملَة, شؤكة , ثيَشكةى سثى, سنى نةخشين) قةلاَضؤ بكريَن
هةنط
لةم مانطةدا خؤراك نادريَتة هةنط, ضونكة سةرضاوةى شيلة و هةلاَلَة زؤرة, ثةروازى ثرِ لة هةنطوين بةتالَ دةكريَت, ضاوديَريى ثوورة دةكريَت كة شةلَخة دةرنةكات, شانة شازادة و نيَرة هةنط تيَك دةدريَن و دةكوذريَن, ميرة زةنطة سوورةش قةلاَضؤ دةكريَت
باخدارى
بؤ ئةوةى طةلاَ جوان زياد بكات, برِيَكى ديكة ثةينى نايترؤجين دةدريَتة دار.
رةز لةم مانطةدا 3 جار ئاو دةدريَت.
ضلَى دار ميَو بة تيَل توند دةبةستريَت بؤ ئةوةى (با) نةيشكيَنيَتةوة .
بةردةوام شيلةى قةدى دار ليَ دةكريَتةوة.
لة ماوةى طولَ كردن و بةرطرتن (طولَ هةلَثيَضان) دا, نابىَ دارى بةر تيَنوو بيَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
لة ساليَكدا مةرِ جؤرى (ئةلنعيَمى, ئةلكةربى) يةك جار لة مانطى نيساندا دةبرِدريَتةوة, بةلاَم جؤرةكانى ديكة كةم وا هةية ببرِدريَنةوة.
ثيَويستة بةران بة مةرِدا بثةرِيَت بؤ ئةوةى لة كؤتايى هاويندا بزيَن.
ثةلةوةر
بةردةوام دةرمانى كوتان بة بارِؤكة دةدريَت.
ثند و طةنة لةسةر ثةلةوةر قةلاَضؤ دةكريَت, ضونكة دةبنة هؤى لاوازيى ثةلةوةر و بةرهةمى هيَلكةيان كةم دةبيَتةوة.
ثرِثؤلَة بةو ثةلةوةرانة دةدريَت كة تةمةنيان لة سىَ مانط زياترة.
ئاو و سيَبةر بؤ ثةلةوةر دابين دةكريَت.
دؤشينى مانطا
ئةو دةفر و قاث و شتومةكةى ثيَش دؤشين بةكار ديَت باش دةشؤردريَت، ئنجا ثيَش بةكارهيَنان وشك دةكريَتةوة.
طوانى مانطا ثيَش دؤشين دةشؤردريَت و بة ثارضة قوماشيَكى ثاك وشك دةكريَتةوة.
ثيَويستة دؤشةر ثيَش دؤشينى مانطا بة ئاو و سابوون دةستى بشوات.
ضةند دلَؤثيَك لة شير لة كاتى دؤشيندا دةثشكيَندريَت بؤ دلَنيا بوون لة
نةبوونى خويَن يان رذيَن و هةو لة شيرةكةدا.
باخضةى ناومالَ
باشتر واية لةبةر دةرطا و ثةنجةرة رووةكى بةرز نةضيَندريَت بؤ ئةوةى ريَطة لة بينين و تيشكى خؤر و هةوا نةطريَت.
لة كاتى ضاندنى دار و دةوةن لة نزيك ثةنجةرةدا باشتر واية لة جؤرى طةلاَ وةريو بيَت بؤ ئةوةى لة هاويندا سيَبةريَكمان ثىَ ببةخشىَ و لة زستاندا دواى وةرينى طةلاَكانى ريَطر نةبيَت لة بةردةم تيشكى خؤر.
ضاندن لة باخضةدا نابىَ بة ضرِى بيَت, بؤ ئةوةى طةشة كردني رووةك باش بىَ و تووشى نةخؤشى و كةرِوو نةبيَت.
دوور كةوتنةوة لة ئاودانى زؤر ضونكة زيَدةرِؤيى لة ئاودان دةبيَتة هؤى لةناو ضوونى رووةك بة هؤى خنكانى رةطةوة.
ثيَويستة ماوة ماوة ثشكنين بؤ رووةكى باخضة بكريَت لة كاتى هةبوونى هةر نةخؤشييةك بة زووترين كات ثةيوةندى بة كةسيَكى ثسثؤر لة ثاراستنى رووةكدا بكريَت.
دةرِاسة
ثيَش وةرزى درويَنة, شويَنى لةكار كةوتوو, هةروةها شكاوى ضاك دةكريَتةوة.
طؤرِينى رؤنى مةكينة و رؤنى هايدرؤليك.
طؤرِينى دةمة داس و شةنة.
طريز كردنى ديشلى و زنجيرةكان و طؤرِينى قايشي تيَكضوو.
طؤرِينى تاية ئةطةر ثيَويست بوو.
بؤياغ كردنى ئةو شويَنانةى بؤياغيان لة سةر نةماوة.
بةروبومى كيَلَطة و شينايى
لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ كؤتايى ثىَ ديَت.
لة ناوةرِاستى ئةم مانطةدا برنج بؤ جارى دووةم ثةينى نايترؤجينى بة برِى 10 كطم / دؤنم ثيَوة دةكريَت.
كونجى بؤ جارى دووةم بة برِى 10 كطم بؤ دؤنميَك ثةين دةدريَت.
طولَةبةرِؤذة بةردةوام ئاو دةدريَت ئةو طولَةبةرِؤذانةى بة ديَم ضاندراون بةردةوام بذار دةكريَن.
كاتيَك ريَذةى طولَةكانى ويَنجة دةطاتة 10% دةدووريَنةوة, لة مانطيَكيشدا ضوار جار ئاو دةدريَت.
لةم مانطةدا فستقى كيَلَطة دةشكيَندريَتةوة و خؤلَ لة دةورى كؤ دةكريَتةوة بؤ ئةوةى بكةويَتة ناوةندى طؤلةكةوة.
لةم مانطةدا تةماتة و باينجان و بيبةر دةضيَندريَن.
تؤوى هةنديَك سةوزة وةك ثاقلة و كةلةرم و توور و تةرِةتيزة ثيَدةطات و كؤ دةكريَنةوة.
ثاراستنى رووةك
باخدارى
بة طويَرةى زؤر و كةميى تووش بوون, ثيَكورِةكانى سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَن.
هةر كاتيَك نيوةى طولَى دار سيَو و هةنار بةريان طرت, دذى كرمى سيَو و هةنار دةرِشيَندريَن.
قةلاَضؤ كردنى كرمى دارى ميوة بة بةكارهيَنانى ذةهرى سؤمسيدين 25% بة ريَذةى 4 سم3 بؤ طالؤنيَك ئاو.
خؤ ئامادة كردن بؤ قةلاَضؤ كردنى كوللة.
ضاك كردنى مةرِ (بة بةران هاتنى مةرِ) لة ناوةرِاستى ئةو مانطةدا دةبيَت, بؤ ئةوةى (زايينةكة) لة ئاو و هةوايةكى خؤش و لةباردا بيَت.
بةرانى ضاك و خاويَن و ساخ بؤ ضاك كردنى مةرِ هةلَدةبذيَردريَت.
مةرِى ضاك و خاويَن و ساخ و نانةزؤك بؤ ران و ميَطةل هةلَدةبذيَردريَت.
وا ضاكة ئةو مةرِانةى دووانة (جمكة) ديَنن بؤ ثيَكةوةنانى ميَطةل بةكار بهيَندريَن.
لة ثيَش كوتان و لة ثاشانيش دةبىَ بةرخ ضاوديَرى بكريَت.
ئةطةر ثاوان باش نةبوو, ئاليكى خةست و طيايى دةدريَتة مةرِ.
بة يةكجارى كار و بةرخ لة شير دةبرِيَنةوة.
زؤر جار بؤ ضارةسةر كردنى نةخؤشى و قةلاَضؤ كردنى ميَرووى زيان بةخش, ثةنا بؤ بةكارهيَنانى قرِكةرى كيميايى دةبةين. بؤية دةبىَ ئةم
خالاَنة رةضاو بكريَن
لةبةر كردنى جل و بةرطى شياو, دةستةوانة, ضاويلكة و ثيَلاَوى تايبةت. هةروةها لةبةرضاو طرتنى ريَرِةوى با.
نةكيَشانى جطةرة.
ثةيرِةو كردنى ئةو ريَنماييانةى لة سةر دةفرى قرِكةرةكةدا نووسراون.
ثرِذاندنى قرِكةر بةيانيان زوو يان ئيَواران بيَت.
دوور خستنةوةى ئاذةلَ و ثةلةوةر لة شويَنى رشاندن.
دواى كؤتايى هاتنى رشاندن دةست و دةم و ضاو بة ئاو و سابوون دةشؤردريَت.
هةنط
لة سةر كارةكانى مانطى رابردوو بةردةوام دةبين, خانةى شازادة و نيَرةكان بؤ ثوورى ثيَويست دةطوازريَنةوة, ئاو بؤ هةنطةلاَن دابين دةكريَت, لةم مانطةدا كةندوو (نهؤم)ى هةوا طؤرِكىَ دادةندريَت. بةر لة هاتنى رةنطالَة, شاذنة ثير و ثةككةوتةكان دةطؤرِيَن. لةم مانطةدا شاذن بةند لة نيَوان نهؤمى ثةروةردة و نهؤمى هةنطوين دادةنيَت
ماسى
بؤ ريَطة طرتن لة بلاَو بوونةوةى نةخؤشى لة نيَو حةوزى ماسيدا ثيَويستة ئةم خالاَنة ثةيرِةو بكريَن
ثةنجة ماسيى ساغ و ضالاك بةكار بهيَندريَت.
خؤراكى هاوسةنط و بةثيَى ثيَويست بدريَتة ماسييةكان.
ثيَويستة ذمارةى ماسييةكان لةطةلَ قةبارةى حةوزةكةدا طونجاو بيَت.
ثةنجة ماسى بة جيا لة ماسيى طةورة بةخيَو بكريَت.
دةرِاسة
ثشكنينى رؤنى مةكينة و ئاوى راديَتةر و ئاستى تيزاب لة ثاترييةكةدا.
ثشكنينى تايةكانى ثيَشةوة و دواوة، هةروها هةموو قايشةكانيش.
ثاك كردنةوةى شووتة و بيَذنطةكان لة ثووش و ثةلاَش.
دلَنيا بوون كة دةزطاى برِين (ضةقؤ) جيَى خؤى طرتووة و طؤرِينى هةموو دةمة داسةيَكى شكاو.
دلَنيا بوون لة ثتةوى و بةهيَزيى قايش و زنجيرةكان.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي نيسان
بةروبوومى كيَلَطة
لة هةنديَك ناوضة لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ دةست ثىَ دةكات.
لةم مانطةدا دةست بة ضاندنى برنجى بازيان دةكريَت و تا كؤتايى مانطى ئاياريش بةردةوام دةبيَت.
ضاندنى فستقى كيَلَطة لةم مانطةوة تا نيوةى مانطى ئايار بةردةوام دةبيَت.
ئيَستا دةست بة ضاندنى كونجيى بةهارة دةكريَت.
طةنمة شامى كة بةرزييةكةى دةطاتة 20 سم بؤ جارى دووةم بة برِى 17كطم ثةين بؤ دؤنميَك ثةين دةكريَتةوة.
شينايى
لة كيَلَطةدا بذار بةردةوام دةبيَت, ثةتاتة دةشكيَندريَتةوة, بةروبوومى هاوينة تةنك دةكريَت بؤ ئةوةى بةهيَز بيَت, ئةو بةروبوومانةى زوو لة ذيَر نايلؤندا ضاندراون, نايلؤنةكةيان لةسةر لادةبريَت
ثاراستنى رووةك
ئةطةر ثيَويستى كرد سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَت.
كيَلَطةى وةرزة شينايى كيَومالَ دةكريَت بؤ ئةوةى ئةطةر ثيَويست بوو ئةم ميَرووانة (كرمى قرتيَنةر, ورة - ملَة, شؤكة, ثيَشكةى سثى, سنى نةخشين) قةلاَضؤ بكريَن
هةنط
لةم مانطةدا خؤراك نادريَتة هةنط, ضونكة سةرضاوةى شيلة و هةلاَلَة زؤرة, ثةروازى ثرِ لة هةنطوين بةتالَ دةكريَت, ضاوديَريى ثودرة دةكريَت كة شةلَخة دةرنةكات, شانةى شازادة و نيَرة هةنط تيَك دةدريَن و دةكوذريَن، ميرة زةنطة سوورةش قةلاَضؤ دةكريَت
باخدارى
بؤ ئةوةى طةلاَ جوان زياد بكات, برِيَكى ديكة ثةينى نايترؤجين دةدريَتة دارةكان.
رةز لةم مانطةدا 3 جار ئاو دةدريَت.
ضلَى دار ميَو بة تيَل توند دةبةستريَت بؤ ئةوةى (با) نةيشكيَنيَتةوة.
بةردةوام شيلةى قةدى دار ليَ دةكريَتةوة.
لة ماوةى طولَ كردن و بةر طرتن (طولَ هةلَثاضين)دا، نابىَ دارى بةرى تيَنوو بيَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
لة سالَيَكدا مةرِ جؤرى (ئةلنعيَمى , ئةلكةربى) يةك جار لة مانطى نيسان دةبرِدريَتةوة, بةلاَم جؤرةكانى ديكة كةم وا هةية ببرِدريَنةوة. بةران لة مةرِةكان بثةرِيَندريَن بؤ ئةوةى لة كؤتايى هاويندا بزيَن
ثةلةوةر
بةردةوام دةرمانى كوتان بة بارِؤكةكان دةدريَت.
ثند و طةنة لةسةر ثةلةوةر قةلاَضؤ دةكريَت, ضونكة دةبنة هؤى لاواز بوونى ثةلةوةر و بةرهةمى هيَلكةيان كةم دةبيَتةوة.
ئاليكى خةت بةو ثةلةوةرانة دةدريَت كة تةمةنيان لة سىَ مانط زياترة.
ئاو و سيَبةر بؤ ثةلةوةر دابين دةكريَت.
دؤشينى مانطا
طرنطى بة ثاك و خاويَنيى شويَنى دؤشينى مانطا بدريَت.
ئةو دةفر و قاث و شتومةكانةى بةكار ديَن. ثيَش دؤشين باش دةشؤردريَن و بةر لة بةكار هيَنان وشك دةكريَنةوة.
طوانى مانطا ثيَش دؤشين دةشؤردريَت و بة ثارضة قوماشيَكى ثاك وشك دةكريَتةوة.
ثيَويستة دؤشةر ثيَش دؤشينى مانطا بة ئاو و سابوون دةستةكانى بشوات.
ضةند دلَؤثيَك لة شير لة كاتى دؤشيندا دةثشكيَندريَت بؤ دلَنيا بوون لة نةبوونى خويَن يان هةو لة شيرةكةدا.
باخضةى ناومالَ
باشتر واية لةبةر دةم دةرطا و ثةنجةرةدا رووةكى بةرز نةضيَندريَت بؤ ئةوةى ريَطة لة بينين و تيشكى خؤر و هةوا نةطريَت.
لة كاتى ضاندنى دار و دةوةن لة نزيكي ثةنجةرةدا باشتر واية لة جؤرى طةلاَ وةريو بيَت بؤ ئةوةى لة هاوين برِة سيَبةريَكمان ثىَ ببةخشىَ و لة زستاندا دواى وةرينى طةلاَكانى ريَطر نابيَت لة بةردةم تيشكى خؤر.
ضاندن لة باخضةدا نابىَ بة ضرِى بيَت بؤ ئةوةى رووةك باش طةشة بكات و تووشى نةخؤشى و كةرِوو نةبيَت.
دوور كةوتنةوة لة ئاودانى زؤر ضونكة زيَدةرِؤيى لة ئاودان دةبيَتة هؤى لةناو ضوونى رِووةك بة هؤى خنكانى رةط.
ثيَويستة ماوة ماوة ثشكنين بؤ رووةكى باخضة بكريَت لة كاتى هةبوونى هةر نةخؤشييةك بة زووترين كات ثةيوةندى بة كةسيَكى ثسثؤر لة ثاراستنى رووةكةوة بكريَت
دةرِاسة
ثيَش وةرزى درويَنة شويَنى شكاو و لةكار كةوتووى ضاك دةكريَتةوة.
طؤرِينى رؤنى مةكينة و رؤنى هايدرؤليك.
طؤرِينى دةمة داس و شةنة.
طريز كردنى ديشلى و زنجيرةكان و طؤرِينى قايشى تيَكضوو.
طؤرِينى تاية ئةطةر ثيَويست بوو.
بؤياغ كردنةوةى ئةو شويَنانةى بؤياغيان لةسةر نةماوة.
بةروبوومى كيَلَطة
لة هةنديَك ناوضة لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ دةست ثىَ دةكات.
لةم مانطةدا دةست بة ضاندنى برنجى بازيان دةكريَت و تا كؤتايى مانطى ئاياريش بةردةوام دةبيَت.
ضاندنى فستقى كيَلَطة لةم مانطةوة تا نيوةى مانطى ئايار بةردةوام دةبيَت.
ئيَستا دةست بة ضاندنى كونجيى بةهارة دةكريَت.
طةنمة شامى كة بةرزييةكةى دةطاتة 20 سم بؤ جارى دووةم بة برِى 17كطم ثةين بؤ دؤنميَك ثةين دةكريَتةوة.
شينايى
لة كيَلَطةدا بذار بةردةوام دةبيَت, ثةتاتة دةشكيَندريَتةوة, بةروبوومى هاوينة تةنك دةكريَت بؤ ئةوةى بةهيَز بيَت, ئةو بةروبوومانةى زوو لة ذيَر نايلؤندا ضاندراون, نايلؤنةكةيان لةسةر لادةبريَت
ئةطةر ثيَويستى كرد سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَت.
كيَلَطةى وةرزة شينايى كيَومالَ دةكريَت بؤ ئةوةى ئةطةر ثيَويست بوو ئةم ميَرووانة (كرمى قرتيَنةر, ورة - ملَة, شؤكة, ثيَشكةى سثى, سنى نةخشين) قةلاَضؤ بكريَن
هةنط
لةم مانطةدا خؤراك نادريَتة هةنط, ضونكة سةرضاوةى شيلة و هةلاَلَة زؤرة, ثةروازى ثرِ لة هةنطوين بةتالَ دةكريَت, ضاوديَريى ثودرة دةكريَت كة شةلَخة دةرنةكات, شانةى شازادة و نيَرة هةنط تيَك دةدريَن و دةكوذريَن، ميرة زةنطة سوورةش قةلاَضؤ دةكريَت
باخدارى
بؤ ئةوةى طةلاَ جوان زياد بكات, برِيَكى ديكة ثةينى نايترؤجين دةدريَتة دارةكان.
رةز لةم مانطةدا 3 جار ئاو دةدريَت.
ضلَى دار ميَو بة تيَل توند دةبةستريَت بؤ ئةوةى (با) نةيشكيَنيَتةوة.
بةردةوام شيلةى قةدى دار ليَ دةكريَتةوة.
لة ماوةى طولَ كردن و بةر طرتن (طولَ هةلَثاضين)دا، نابىَ دارى بةرى تيَنوو بيَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
لة سالَيَكدا مةرِ جؤرى (ئةلنعيَمى , ئةلكةربى) يةك جار لة مانطى نيسان دةبرِدريَتةوة, بةلاَم جؤرةكانى ديكة كةم وا هةية ببرِدريَنةوة. بةران لة مةرِةكان بثةرِيَندريَن بؤ ئةوةى لة كؤتايى هاويندا بزيَن
ثةلةوةر
بةردةوام دةرمانى كوتان بة بارِؤكةكان دةدريَت.
ثند و طةنة لةسةر ثةلةوةر قةلاَضؤ دةكريَت, ضونكة دةبنة هؤى لاواز بوونى ثةلةوةر و بةرهةمى هيَلكةيان كةم دةبيَتةوة.
ئاليكى خةت بةو ثةلةوةرانة دةدريَت كة تةمةنيان لة سىَ مانط زياترة.
ئاو و سيَبةر بؤ ثةلةوةر دابين دةكريَت.
دؤشينى مانطا
طرنطى بة ثاك و خاويَنيى شويَنى دؤشينى مانطا بدريَت.
ئةو دةفر و قاث و شتومةكانةى بةكار ديَن. ثيَش دؤشين باش دةشؤردريَن و بةر لة بةكار هيَنان وشك دةكريَنةوة.
طوانى مانطا ثيَش دؤشين دةشؤردريَت و بة ثارضة قوماشيَكى ثاك وشك دةكريَتةوة.
ثيَويستة دؤشةر ثيَش دؤشينى مانطا بة ئاو و سابوون دةستةكانى بشوات.
ضةند دلَؤثيَك لة شير لة كاتى دؤشيندا دةثشكيَندريَت بؤ دلَنيا بوون لة نةبوونى خويَن يان هةو لة شيرةكةدا.
باخضةى ناومالَ
باشتر واية لةبةر دةم دةرطا و ثةنجةرةدا رووةكى بةرز نةضيَندريَت بؤ ئةوةى ريَطة لة بينين و تيشكى خؤر و هةوا نةطريَت.
لة كاتى ضاندنى دار و دةوةن لة نزيكي ثةنجةرةدا باشتر واية لة جؤرى طةلاَ وةريو بيَت بؤ ئةوةى لة هاوين برِة سيَبةريَكمان ثىَ ببةخشىَ و لة زستاندا دواى وةرينى طةلاَكانى ريَطر نابيَت لة بةردةم تيشكى خؤر.
ضاندن لة باخضةدا نابىَ بة ضرِى بيَت بؤ ئةوةى رووةك باش طةشة بكات و تووشى نةخؤشى و كةرِوو نةبيَت.
دوور كةوتنةوة لة ئاودانى زؤر ضونكة زيَدةرِؤيى لة ئاودان دةبيَتة هؤى لةناو ضوونى رِووةك بة هؤى خنكانى رةط.
ثيَويستة ماوة ماوة ثشكنين بؤ رووةكى باخضة بكريَت لة كاتى هةبوونى هةر نةخؤشييةك بة زووترين كات ثةيوةندى بة كةسيَكى ثسثؤر لة ثاراستنى رووةكةوة بكريَت
دةرِاسة
ثيَش وةرزى درويَنة شويَنى شكاو و لةكار كةوتووى ضاك دةكريَتةوة.
طؤرِينى رؤنى مةكينة و رؤنى هايدرؤليك.
طؤرِينى دةمة داس و شةنة.
طريز كردنى ديشلى و زنجيرةكان و طؤرِينى قايشى تيَكضوو.
طؤرِينى تاية ئةطةر ثيَويست بوو.
بؤياغ كردنةوةى ئةو شويَنانةى بؤياغيان لةسةر نةماوة.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي ئايار
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ كؤتايى ديَت.
لة ناوةرِاستى ئةم مانطةدا برنج بؤ جارى دووةم ثةينى نايترؤجينى بة برِى 10 كطم / دؤنم ثيَوة دةكريَت.
كونجى بؤ جارى دووةم ثةينى بة برِى 10 كطم بؤ دؤنميَك ثىَ دةدريَت.
طولَةبةرِؤذة بةردةوام ئاو دةدريَت. ئةو طولَةبةرِؤذانةى بة ديَم ضاندراون بةردةوام بذار دةكريَن.
كاتيَك ريَذةى طولَةكانى ويَنجة دةطاتة 10% دةدووريَنةوة, لة مانطيَكيشدا ضوار جار ئاو دةدريَت.
لةم مانطةدا فستقى كيَلَطة دةشكيَندريَتةوة و خؤلَ لة دةورى كؤ دةكريَتةوة بؤ ئةوةى بكةويَتة ناوةندى طؤلةكة.
لةم مانطةدا تةماتة و باينجان و بيبةر دةضيَندريَن.
تؤوى هةنديَك سةوزة وةك ثاقلة و كةلةرم و توور و تةرِةتيزة ثيَدةطةن و كؤ دةكريَنةوة.
ثاراستنى رووةك
بة طويَرةى زؤر و كةميى تووش بوون, ثيَكورِةكانى سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَن.
هةر كاتيَك نيوةى طولَى دارى سيَو و هةنار بةريان طرت, دذى كرمى سيَو و هةنار دةرِشيَندريَن.
قةلاَضؤ كردنى كرمى دارى ميوة بة بةكار هيَنانى ذةهرى سؤمسيدين 25% بة ريَذةى 4 سم3 بؤ طالؤنيَك ئاو.
خؤ ئامادة كردن بؤ قةلاَضؤ كردنى كوللة.
مةرِ
ضاك كردنى مةرِ (بة بةران هاتنى مةرِ) لة ناوةرِاستى ئةو مانطةدا دةبيَت, بؤ ئةوةى (زايينةكة) لة ئاو و هةوايةكى خؤش و لةباردا بيَت.
بةرانى ضاك و خاويَن و ساخ بؤ ثيتاندن هةلَدةبذيَردريَت.
مةرِى ضاك و خاويَن و ساخ و نانةزؤك بؤ ميَطةلَ هةلَدةبذيَردريَت.
وا ضاكة ئةو مةرِانةى دووانة(جمكة) ديَنن بؤ ثيَكةوة نانى ميَطةل سووديان ليَ وةربطيريَت.
لة ثيَش كوتان و لة ثاشانيش دةبىَ ضاوديَريى بةرخةكان بكريَت.
ئةطةر ثاوان باش نةبوو, ئاليكى خةست و طيايى دةدريَتة مةرِ.
بة يةكجارى كارو بةرخ لة شير دةبرِيَنةوة.
ثرِذاندنى قرِكةر
زؤر جار بؤ ضارةسةر كردنى نةخؤشى و قةلاَضؤ كردنى ميَرووى زيان بةخش، ثةنا دةبةينة بةر بةكار هيَنانى قرِكةرى كيميايى، بؤية دةبىَ ئةم خالاَنة رةضاو بكريَن
لةبةر كردنى جل و بةرطى شياو، هةروةها دةستةوانة و ضاويلكة و ثيَلاَوى تايبةت.
لةبةرضاو طرتنى ريَرِةوى با.
جطةرة نةكيَشان.
ثةيرِةو كردنى ئةو ريَنماييانةى لةسةر دةفرى قرِكةرةكةدا نووسراون.
بةيانيان زوو يان ئيَواران ئةم كردارة بكريَت.
دوور خستنةوةى ئاذةلَ و ثةلةوةر لة شويَنى رشاندن.
دواى كؤتايى هاتنى رشاندن دةست و دةم وضاو بة ئاو و سابوون دةشؤردريَت.
هةنط
لة كارةكانى مانطى رابردوو بةردةوام دةبين, خانةى شازادة و نيَرةكان بؤ ثوورى ثيَويست دةطوازريَنةوة, ئاو بؤ هةنطةلاَن دابين دةكريَت, لةم مانطةدا كةندوو (نهؤم)ي هةوا طؤرِكىَ دادةندريَت, بةر لة هاتنى رةنطالَة، شاذنى ثير و ثةككةوتوو دةطؤرِيَن, لةم مانطةدا شاذن بةند لة نيَوان نهؤمى ثةروةردة و نهؤمى هةنطوين دادةنيَت
ماسى
بؤ رىَ طرتن لة بلاَو بوونةوةى نةخؤشى لة نيَو حةوزى ماسيدا ثيَويستة ئةم خالاَنة ثةيرِةو بكريَن
ثةنجة ماسيى ساغ و ضالاك بةكار بهيَندريَت.
خؤراكى هاوسةنط و بةثيَى ثيَويست بدريَتة ماسي.
ثيَويستة ذمارةى ماسييةكان لةطةلَ قةبارةى حةوزةكة طونجاو بيَت.
ثةنجة ماسى بة جيا لة ماسيى طةورة بةخيَو بكريَت.
طةرماوى خويَواوك بؤ ضارةسةرى ماسييةكان لة مشةخؤرى دةرةكى بةكار دةهيَندريَت, لةم كردارةشدا خويَواوك بة ريَذةى 4 - 5 % دةطيريَتةوة بؤ ماوةى 5 تا 10 خولةك ماسييةكانى دةكريَتة ناوةوة
دةرِاسة
ثشكنينى رؤنى مةكينة و ئاوى راديَتةر و ئاستى تيزاب لة ثاترييةكةدا.
ثشكنينى تايةى ثيَشةوة و دواوة و هةموو قايشةكان.
ثاك كردنةوةى شووتة و بيَذنطةكان لة ثووش و ثةلاَش.
دلَنيا بوون كة دةزطاى برِين (ضةقؤ) جيَى خؤى طرتووة و طؤرِينى هةموو دةمة داسة شكاوةكان.
دلَنيا بوون لة ثتةوى و بةهيَزيى قايش و زنجيرةكان.
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
لة كؤتايى ئةم مانطةدا درويَنةى جؤ كؤتايى ديَت.
لة ناوةرِاستى ئةم مانطةدا برنج بؤ جارى دووةم ثةينى نايترؤجينى بة برِى 10 كطم / دؤنم ثيَوة دةكريَت.
كونجى بؤ جارى دووةم ثةينى بة برِى 10 كطم بؤ دؤنميَك ثىَ دةدريَت.
طولَةبةرِؤذة بةردةوام ئاو دةدريَت. ئةو طولَةبةرِؤذانةى بة ديَم ضاندراون بةردةوام بذار دةكريَن.
كاتيَك ريَذةى طولَةكانى ويَنجة دةطاتة 10% دةدووريَنةوة, لة مانطيَكيشدا ضوار جار ئاو دةدريَت.
لةم مانطةدا فستقى كيَلَطة دةشكيَندريَتةوة و خؤلَ لة دةورى كؤ دةكريَتةوة بؤ ئةوةى بكةويَتة ناوةندى طؤلةكة.
لةم مانطةدا تةماتة و باينجان و بيبةر دةضيَندريَن.
تؤوى هةنديَك سةوزة وةك ثاقلة و كةلةرم و توور و تةرِةتيزة ثيَدةطةن و كؤ دةكريَنةوة.
ثاراستنى رووةك
بة طويَرةى زؤر و كةميى تووش بوون, ثيَكورِةكانى سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَن.
هةر كاتيَك نيوةى طولَى دارى سيَو و هةنار بةريان طرت, دذى كرمى سيَو و هةنار دةرِشيَندريَن.
قةلاَضؤ كردنى كرمى دارى ميوة بة بةكار هيَنانى ذةهرى سؤمسيدين 25% بة ريَذةى 4 سم3 بؤ طالؤنيَك ئاو.
خؤ ئامادة كردن بؤ قةلاَضؤ كردنى كوللة.
مةرِ
ضاك كردنى مةرِ (بة بةران هاتنى مةرِ) لة ناوةرِاستى ئةو مانطةدا دةبيَت, بؤ ئةوةى (زايينةكة) لة ئاو و هةوايةكى خؤش و لةباردا بيَت.
بةرانى ضاك و خاويَن و ساخ بؤ ثيتاندن هةلَدةبذيَردريَت.
مةرِى ضاك و خاويَن و ساخ و نانةزؤك بؤ ميَطةلَ هةلَدةبذيَردريَت.
وا ضاكة ئةو مةرِانةى دووانة(جمكة) ديَنن بؤ ثيَكةوة نانى ميَطةل سووديان ليَ وةربطيريَت.
لة ثيَش كوتان و لة ثاشانيش دةبىَ ضاوديَريى بةرخةكان بكريَت.
ئةطةر ثاوان باش نةبوو, ئاليكى خةست و طيايى دةدريَتة مةرِ.
بة يةكجارى كارو بةرخ لة شير دةبرِيَنةوة.
ثرِذاندنى قرِكةر
زؤر جار بؤ ضارةسةر كردنى نةخؤشى و قةلاَضؤ كردنى ميَرووى زيان بةخش، ثةنا دةبةينة بةر بةكار هيَنانى قرِكةرى كيميايى، بؤية دةبىَ ئةم خالاَنة رةضاو بكريَن
لةبةر كردنى جل و بةرطى شياو، هةروةها دةستةوانة و ضاويلكة و ثيَلاَوى تايبةت.
لةبةرضاو طرتنى ريَرِةوى با.
جطةرة نةكيَشان.
ثةيرِةو كردنى ئةو ريَنماييانةى لةسةر دةفرى قرِكةرةكةدا نووسراون.
بةيانيان زوو يان ئيَواران ئةم كردارة بكريَت.
دوور خستنةوةى ئاذةلَ و ثةلةوةر لة شويَنى رشاندن.
دواى كؤتايى هاتنى رشاندن دةست و دةم وضاو بة ئاو و سابوون دةشؤردريَت.
هةنط
لة كارةكانى مانطى رابردوو بةردةوام دةبين, خانةى شازادة و نيَرةكان بؤ ثوورى ثيَويست دةطوازريَنةوة, ئاو بؤ هةنطةلاَن دابين دةكريَت, لةم مانطةدا كةندوو (نهؤم)ي هةوا طؤرِكىَ دادةندريَت, بةر لة هاتنى رةنطالَة، شاذنى ثير و ثةككةوتوو دةطؤرِيَن, لةم مانطةدا شاذن بةند لة نيَوان نهؤمى ثةروةردة و نهؤمى هةنطوين دادةنيَت
ماسى
بؤ رىَ طرتن لة بلاَو بوونةوةى نةخؤشى لة نيَو حةوزى ماسيدا ثيَويستة ئةم خالاَنة ثةيرِةو بكريَن
ثةنجة ماسيى ساغ و ضالاك بةكار بهيَندريَت.
خؤراكى هاوسةنط و بةثيَى ثيَويست بدريَتة ماسي.
ثيَويستة ذمارةى ماسييةكان لةطةلَ قةبارةى حةوزةكة طونجاو بيَت.
ثةنجة ماسى بة جيا لة ماسيى طةورة بةخيَو بكريَت.
طةرماوى خويَواوك بؤ ضارةسةرى ماسييةكان لة مشةخؤرى دةرةكى بةكار دةهيَندريَت, لةم كردارةشدا خويَواوك بة ريَذةى 4 - 5 % دةطيريَتةوة بؤ ماوةى 5 تا 10 خولةك ماسييةكانى دةكريَتة ناوةوة
دةرِاسة
ثشكنينى رؤنى مةكينة و ئاوى راديَتةر و ئاستى تيزاب لة ثاترييةكةدا.
ثشكنينى تايةى ثيَشةوة و دواوة و هةموو قايشةكان.
ثاك كردنةوةى شووتة و بيَذنطةكان لة ثووش و ثةلاَش.
دلَنيا بوون كة دةزطاى برِين (ضةقؤ) جيَى خؤى طرتووة و طؤرِينى هةموو دةمة داسة شكاوةكان.
دلَنيا بوون لة ثتةوى و بةهيَزيى قايش و زنجيرةكان.
بةروبوومى كيَلَطة
درويَنةى طةنم دةست ثيَدةكات.
لة سةرةتاي ئةم مانطةدا كونجى دةضيَندريَت.
بؤ جارى دووةم مةرةزة بة نايترؤجين ثةين دةكريَت.
فستقى كيَلَطة. بؤ ئةوةى رووةك لة ناوةرِاستى ديَراوةكةدا بوةستىَ، هةنديَك خؤلَ لة رووى بةرامبةر رووةكةكة لة ديَراوةكةدا هةلَدةطيريَت, ئنجا لة ذيَر قةدى رووةكةكان دةكريَت.
شــــينايى
ثةتاتةى بةهارى هةلَدةكةندريَت.
ئةو جؤرة قةرنابيتةى زوو ثىَ دةطات تؤوةكةى لة نةمامطةدا بؤ بةرهةم هيَنانى شةتلَ دةضيَندريَت.
دةست بة كؤ كردنةوةى تؤوى ثياز (رةشةكة) و تؤوى هةنديَك بةروبوومى ديكة وةك ثاقلة و ضةوةندةر و طيَزةر و سلَق دةكريَت.
بـــاخدارى
لةم مانطةدا رةز ثيَويستى بة 4 – 5 جار ئاودان هةية.
نةمامةكان بة شيَوةيةكى زانستيانة بة بةردةوامى موتوربة دةكريَن.
بةرى دارى ميوة بة شيَوةيةكى سروشتى هةنديَكى هةلَدةوريَ.
بةرى هةنديَك ميوة وةك (يةنطى دونيا، قةيسى، فةريكة سيَو، فةريكة طةراز) ثيَدةطةن.
بـــــاخضةى ناومالَ
باخضةى ناومالَ بة ثيَى ثيَويست 4 – 5 جار لةم مانطةدا ئاو دةدريَت و 4 -5 جار رووةك ئاو ثرذين دةكريَت.
ثيازةى زستانة كة ماون وةك تيولث، سووسن، نيَرطي، كة طةلاَكةنيان زةرد بووة هةلَدةكندريَن، ميَخةكى بةسةرضووش هةلَدةكيَشريَت.
ثانتايي ضيمةن و رووةكى ثةرذين دةبرِيَنةوة و ثةينى طونجاويان بةثيَى ثيَويست (10 طرام / NPK ) بؤ مةتريَك دووجا ثيَوة دةكريَت، داوودى بة ثةينى ئؤرطانى ثةين دةكريَت.
لة كاتى فيَنكدا ذيَر دار و دةوةن و رووةك ثاضةكؤلَة دةكريَت و خاويَن دةكريَتةوة.
ضاندن و طواستنةوةى نةمام رادةطيريَت مةطةر ناوضةكة زؤر فيَنك بيَت.
ثـــاراستنى رِووةك
كرمى بةر و قةدسمةكانى سةر دارى ميوة بةردةوام قةلاَضؤ دةكريَن.
بةردةوام سن و كيسةلَة قةلاَضؤ دةكريَن جا ثيَكورِة بيَت يان كيسةلَةى تةواو.
دةردى شينايى و رةز قةلاَضؤ دةكريَن.
بةردةوام كوللة قةلاَضؤ دةكريَت.
هـــةنط
هةنط لة طةرما دةثاريَزريَت.
لةم مانطةدا ثةروازى بةتالَ بؤ ثوورةكة دادةنريَت.
ئاو بؤ هةنطةلاَن دابين دةكريَت.
زةمينةى هةنطةلاَن لة ناوضةى طةرمدا ئاورِشيَن دةكريَت.
رةشــةولاَخ
ولاَخةكان بة ئاليكى خةستى جؤ و قةسث ئاليك دةدريَن.
ثيَويستة مووى ولاَخ ببرِدريَتةوة و بة ئاو بشوردريَن بؤ ئةوةى ئةو ثند و ئةسثيَيانةى سةريان كة دةبنة هؤى طواستنةوةى نةخؤشى تةشنة نةكةن.
ثيَويستة بة لايةنى كةمةوة سالَى جاريَك سمى مانطا ببرِدريَتةوة ضاكترين كاتيش دوو مانط ثيَش زانى.
لةم مانطةدا رةشةولاَخ بؤ جارى دووةم دةرمانى كرمى ثىَ دةدريَت.
مـــةرِ
وا ضاكة نيوةرِؤيان ميَطةل لة شويَنى سيَبةر مؤلَ بدريَت و بةيانيان و ئيَواران بؤ لةوةرِ دةريان بكةن.
كار و بةرخى 3 - 6 مانط بة نيَر و ميَيةوة دذى نةخؤشيى بةرهاويشتن دةكوتريَت.
لةم مانطةدا مةرِ و بزن بؤ جارى دووةم لة ذيَر ضاوديَرى و ريَنمايى ثزيشكى بةيتةرى دةرمانى كرميان ثىَ دةدريَت.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي تةمموز
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا طولَةبةرِؤذةى ديَمةكار سةلكةكاني لىَ دةكريَنةوة.
لةم مانطةدا فستقى كيَلَطة نابيَت تينوو بكريَت و بةثيَى ثيَويست ئاو دةدريَت.
زةوى بؤ ضاندنى طةنمة شاميى ثاييزة ئامادة دةكريَت.
دواى ناوةرِاستى ئةم مانطة درويَنةى طةنمة شاميى بةهارة دةست ثيَدةكات.
تؤوى قةرنابيت و كةلةرم دةضيَندريَت.
باخــدارى
لة ماوةى ئةم مانطةدا رةز 5 جار ئاو دةدريَت.
ئةم دارانةى طةلاَكانيان هةلَدةوريَت، ثةينى ئاويَتةى كيميايى نايترؤجين و فسفؤريان ثيَ دةدريَت.
ثـاراستنى رووةك
بةردةوام دةردى كشتوكالَ بة تايبةتى (تةونؤكة) و (جالَجالَؤكة).
بةثيَى ريَنمايى كةسانى ثسثؤر لة بوارى ثاراستنى رووةك قةلاَضؤ دةكريَت.
قةلاَضؤ كردنى دةرد و نةخؤشييةكانى وةك ثازدةرى طةلَا، سربيس، سوورة ثند و طذوطيا بةثيَى ثيَويست.
هـــةنط
لةم مانطةدا ضاوديَريى ثوورةكان دةكريَت, ضونكة هةنط ئارةزووى دزى و تالاَن و بةسةردادان دةكات.
ثوورة لة طةرما دةثاريَزريَن.
ضاوديَريى هيَرشى رةنطالَة و قةلاَضؤ كردني دةكريَت.
زةمينةى هةنطةلاَن بةردةوام بة ئاو دةرِشيَندريَت.
رةشةولاَخ
لة هاويندا ئاليكى سةوز بؤ رةشةولاَخ زؤر طرنطة، بؤية ثيَويستة ئةو ئاليكة لةطةلَ ئاليكى خةست بؤ ولاَخ دابين بكريَت، واش ضاكة ئاليكة سةوزةكة ورد بكريَت.
دةبىَ ئاوى خاويَن بدريَتة ولاَخةكان و ثيَويستة شويَنى ئاو خواردنةوةكة سيَبةر بيَت.
لة هاويندا ميَش بلاَو دةبيَتةوة، بؤية ثيَويستة شويَنى شيرةكة بةردةوام خاويَن بكريَتةوة و ئةو دةفر و قاثانةى شيريان تيَ دةكريَت, جوان بشؤردريَن و شيرةكة دواى دؤشين بة ثارضة قوماشيَك (تووليَك) بثالَيَوريَت و لة شويَنيَك هةلَبطيريَت، كة ثلةى طةرميي نةطاتة سةرووى 4 ثلةى سةدى.
لة بةردةم ولاَخةكاندا (شةش ثالَووى خويَى كانزايى) دادةندريَت بؤ ئةوةى ولاَخةكان ئةو برِةى ثيَويستيانة ليَى بخؤن.
رةنينى سيَو
بةكارهيَنانى جؤرِكيَك كة زاركةكةى بة جؤريَك بيَت لة نيَو هةردوو باسكدا ئاسؤيى هةلَبطيريَت و بة ئاسانى سيَوةكة بخريَتة نيَوى.
لة بةشى خوارةوةى دارةكة دةست بة رنين بكة، ثاشان بة ثةيذة بةرى سةرلكةكان برِنة، بةرى بةردةست برِنة ئنجا هى دوور.
بةرةكة بة نيَو لةثى دةست بطرة نةك ثةنجة، ثاشان بةرةكة بة لاى راستدا بةرز بكةوة، بة دةستى راست يان بة لاى ضةث بة دةستى ضةث.
لة كاتى رنين ثيَويستة سيَوةكة بةشيَك لة بةستةكةشى لةطةلَدا بيَت بؤ ئةوةى بؤ ماوةيةكى دريَذ هةلَبطيريَت و تووشى نةخؤشى نةبيَت.
بةرى رووشاو و بريندار زيانيَكى زؤر بة باخدار دةطةيةنيَت ضونكة نرخى دادةبةزيَت و بةخيَرايى دةطةنيَت و تيَك دةضيَت.
كةنــالَةكانى ئاوديَرى
بؤ ثاراستنى كةنالَةكانى ئاوديَرى ثيَويستة ئةم خالاَنة ثيادة بكريَن
جؤمالَ كردنى جؤطة و كةنالَ لة ليتة و طذوطيا بؤ ئةوةى ئاوةكة بة ريَك و ثيَكى بةو جؤطة و كةنالاَنةدا تيَثةرِىَ.
بةكار نةهيَنانى لقة دار و ئاسن وةك ثرد بؤ ثةرِينةوة لةسةر ئةو كةنالاَنة ضونكة لةوانةية ببيَتة بةربةست لة بةردةم رؤيشتنى ئاوةكة و شكانى بةرةو لايةكى دى
زيادةرِؤيى لةسةر بةشة ئاوى كةسانى ديكة نةكريَت.
ثاريَزطارى كردن لة شانى كةنالَةكان و نابىَ لة شانى يان لايةنى كةنالَةكةوة خؤلَ هةلَبطيريَت و كةليَنى تىَ بكريَت.
ثابةند بوون بة ريَنمايي فةرمانطةكانى ئاوديَرى.
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا طولَةبةرِؤذةى ديَمةكار سةلكةكاني لىَ دةكريَنةوة.
لةم مانطةدا فستقى كيَلَطة نابيَت تينوو بكريَت و بةثيَى ثيَويست ئاو دةدريَت.
زةوى بؤ ضاندنى طةنمة شاميى ثاييزة ئامادة دةكريَت.
دواى ناوةرِاستى ئةم مانطة درويَنةى طةنمة شاميى بةهارة دةست ثيَدةكات.
تؤوى قةرنابيت و كةلةرم دةضيَندريَت.
باخــدارى
لة ماوةى ئةم مانطةدا رةز 5 جار ئاو دةدريَت.
ئةم دارانةى طةلاَكانيان هةلَدةوريَت، ثةينى ئاويَتةى كيميايى نايترؤجين و فسفؤريان ثيَ دةدريَت.
ثـاراستنى رووةك
بةردةوام دةردى كشتوكالَ بة تايبةتى (تةونؤكة) و (جالَجالَؤكة).
بةثيَى ريَنمايى كةسانى ثسثؤر لة بوارى ثاراستنى رووةك قةلاَضؤ دةكريَت.
قةلاَضؤ كردنى دةرد و نةخؤشييةكانى وةك ثازدةرى طةلَا، سربيس، سوورة ثند و طذوطيا بةثيَى ثيَويست.
هـــةنط
لةم مانطةدا ضاوديَريى ثوورةكان دةكريَت, ضونكة هةنط ئارةزووى دزى و تالاَن و بةسةردادان دةكات.
ثوورة لة طةرما دةثاريَزريَن.
ضاوديَريى هيَرشى رةنطالَة و قةلاَضؤ كردني دةكريَت.
زةمينةى هةنطةلاَن بةردةوام بة ئاو دةرِشيَندريَت.
رةشةولاَخ
لة هاويندا ئاليكى سةوز بؤ رةشةولاَخ زؤر طرنطة، بؤية ثيَويستة ئةو ئاليكة لةطةلَ ئاليكى خةست بؤ ولاَخ دابين بكريَت، واش ضاكة ئاليكة سةوزةكة ورد بكريَت.
دةبىَ ئاوى خاويَن بدريَتة ولاَخةكان و ثيَويستة شويَنى ئاو خواردنةوةكة سيَبةر بيَت.
لة هاويندا ميَش بلاَو دةبيَتةوة، بؤية ثيَويستة شويَنى شيرةكة بةردةوام خاويَن بكريَتةوة و ئةو دةفر و قاثانةى شيريان تيَ دةكريَت, جوان بشؤردريَن و شيرةكة دواى دؤشين بة ثارضة قوماشيَك (تووليَك) بثالَيَوريَت و لة شويَنيَك هةلَبطيريَت، كة ثلةى طةرميي نةطاتة سةرووى 4 ثلةى سةدى.
لة بةردةم ولاَخةكاندا (شةش ثالَووى خويَى كانزايى) دادةندريَت بؤ ئةوةى ولاَخةكان ئةو برِةى ثيَويستيانة ليَى بخؤن.
رةنينى سيَو
بةكارهيَنانى جؤرِكيَك كة زاركةكةى بة جؤريَك بيَت لة نيَو هةردوو باسكدا ئاسؤيى هةلَبطيريَت و بة ئاسانى سيَوةكة بخريَتة نيَوى.
لة بةشى خوارةوةى دارةكة دةست بة رنين بكة، ثاشان بة ثةيذة بةرى سةرلكةكان برِنة، بةرى بةردةست برِنة ئنجا هى دوور.
بةرةكة بة نيَو لةثى دةست بطرة نةك ثةنجة، ثاشان بةرةكة بة لاى راستدا بةرز بكةوة، بة دةستى راست يان بة لاى ضةث بة دةستى ضةث.
لة كاتى رنين ثيَويستة سيَوةكة بةشيَك لة بةستةكةشى لةطةلَدا بيَت بؤ ئةوةى بؤ ماوةيةكى دريَذ هةلَبطيريَت و تووشى نةخؤشى نةبيَت.
بةرى رووشاو و بريندار زيانيَكى زؤر بة باخدار دةطةيةنيَت ضونكة نرخى دادةبةزيَت و بةخيَرايى دةطةنيَت و تيَك دةضيَت.
كةنــالَةكانى ئاوديَرى
بؤ ثاراستنى كةنالَةكانى ئاوديَرى ثيَويستة ئةم خالاَنة ثيادة بكريَن
جؤمالَ كردنى جؤطة و كةنالَ لة ليتة و طذوطيا بؤ ئةوةى ئاوةكة بة ريَك و ثيَكى بةو جؤطة و كةنالاَنةدا تيَثةرِىَ.
بةكار نةهيَنانى لقة دار و ئاسن وةك ثرد بؤ ثةرِينةوة لةسةر ئةو كةنالاَنة ضونكة لةوانةية ببيَتة بةربةست لة بةردةم رؤيشتنى ئاوةكة و شكانى بةرةو لايةكى دى
زيادةرِؤيى لةسةر بةشة ئاوى كةسانى ديكة نةكريَت.
ثاريَزطارى كردن لة شانى كةنالَةكان و نابىَ لة شانى يان لايةنى كةنالَةكةوة خؤلَ هةلَبطيريَت و كةليَنى تىَ بكريَت.
ثابةند بوون بة ريَنمايي فةرمانطةكانى ئاوديَرى.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي ئاب
بةروبوومى كيَلَطة و شينايي
لة ئاودان و بذار كردنى فستقى كيَلَطة و كةستةك خستنة ثالَ رووةكةكان بةردةوام دةبين.
ضاندنى طةنمة شاميى ثاييزة تا ناوةرِاستى ئةم مانطة هةر بةردةوام دةبيَت.
دةتوانريَ لة نيوةى يةكةمى ئةم مانطةدا تؤوى ويَنجة لة طولَةكان وةربطيريَت.
ثةتاتةى ثاييزة لة سةرةتاى ئةم مانطةدا دةضيَندريَت.
بةروبوومى وةك شيَلم، توور، سلَق، ضةوةندةر، كةوةر، ئاروو، لةطةلَ شتلَى قةرنابيت و لةهانة و كةلةرم دةضيَندريَت، هةروةها شووتيى ثاييزة كوولةكة و ئارووى ثاييزة دةضيَندريَت
ثاش نيوةى مانط دةست بة ضاندنى قةرنابيت و كةلةرم دةكريَت.
باخدارى
لةم مانطةدا رةز (5) جار ئاو دةدريَت.
رةزى زةيتوون (3) جار ئاو دةدريَت، ضونكة ئةو ئاودانة يارمةتيى قةلَةو كردن و باش كردنى بةرةكةى دةدات.
مةرِ
بايةخ بة ئاليكى مةرِ دةدريَت بة تايبةتى ئةوانةى ئاوسن و لة مانطى داهاتوودا دةزيَن، ضونكة ئةمة كاريطةريى باشى لةسةر تةندروستيى بةرخةكان هةية
مةرِ و بزن دذى نةخؤشيى دانكةى مةرِ و بزن لة ذيَر ضاوديَريى ثزيشكى بةيتةرى دةكوتريَن، بةمةش بؤ ماوةى شةش مانط دذى ئةم نةخؤشيية ترسناكة بةرطرى ثةيدا دةكةن
ضاندنى ثةتاتة
ثةتاتةى ثاييزة لة سةرةتاى ئةم مانطةدا دةضيَندريَت.
ضاندن لة سةر ديَراو دةبيَت كة دووريى نيَوان برِك و برِكيَكى دى (70 – 75) سم دةبيَت.
ثةتاتةيةك دةخريَتة ناو قؤلَتيَك (ضالَيَك)ةوة بة قوولآيى (8 – 12) سم و نيَوانيشيان 25 سم دةبيَت.
هةر دؤنميَك ثيَويستى بة (550 – 750) كطم ثةتاتة هةية.
ثيَويستة بؤ هةر دؤنميَك برِى (110) كطم ثةينى ئاويَتة و(45) كطم سوثةر فؤسفاتى سيَينة بةكار بيَت.
ضاندنى فاسؤليا
مانطى ئاب كاتى ضاندنى فاسؤلَياى ثاييزةية.
زةوى بة ضاكى دةكيَلَدريَت و نةرم دةكريَتةوة و تةخت دةكريَت, ثاشان دةكريَتة ديَراو كة نيَوانيان 75 سم دةبيَت.
تؤوةكة لة ناو ضالَ لة هةردوو رووى ديَراوةكة دةضيَندريَت.
نيَوانى ضالَةكان (20 – 25) سم و قوولَى ضالَةكان (2-3) سم دةبيَت، هةر ضالَيَكيش (2 - 3) تؤوى تىَ دةكريَت.
ثيتاندنى بةكتيرى بؤ ضةسثاندنى نايترؤجين بةكار ديَت.
شليك: تووى فةرةنطى: شاتوو
ثيَويستة لة خاكيَكى تيَكةلَ لة لم و خؤلَ بضيَندريَت كة ئاو بة ئاسانى ثيَيدا بضيَتة خوارىَ. هةروةها دةتوانريَت لة خاكيَكى لميندا بضيَندريَت.
باشترين كاتى ضاندنى نةمام كؤتايى ئةيلوول و سةرةتاى تشرينى يةكةمة.
دةتوانين شاتوو (تووى فةرةنطى) بة تؤو، قةدى زةوين زياد بكةين، بةلآم باشتر واية بة برالة زياد بكريَت، بؤ ئةوةى طةشة كردنيَك و بةرهةميَكى باشى هةبيَت
باشترين كات بؤ هةلَكيَشانى برالة مانطى (كانوونى يةكةم – كانوونى دووةم)ة، هةر دؤنميَكيش ثيَويستى بة(2500) نةمامى برالة هةية.
ضاندنى برالة لة ضالَى ئامادة كراو كة نيَوانيان (20) سم دةبيَت، زؤر طرنطيشة لة ناو خاك رةطةكةى باش بشاردريَتةوة و طؤثكةكان لة سةر رووى زةوى بن
دواى ضاندن بة (30 – 40) رؤذ دةست بة لةناو بردنى طذوطيا دةكريَت، دواى مانط و نيويَك يةكةم برِى ثةين بة بةروبوومةكة دةدريَت، بة ثيَى وةرز شاتوو ئاو دةدريَت
بةروبوومى كيَلَطة و شينايي
لة ئاودان و بذار كردنى فستقى كيَلَطة و كةستةك خستنة ثالَ رووةكةكان بةردةوام دةبين.
ضاندنى طةنمة شاميى ثاييزة تا ناوةرِاستى ئةم مانطة هةر بةردةوام دةبيَت.
دةتوانريَ لة نيوةى يةكةمى ئةم مانطةدا تؤوى ويَنجة لة طولَةكان وةربطيريَت.
ثةتاتةى ثاييزة لة سةرةتاى ئةم مانطةدا دةضيَندريَت.
بةروبوومى وةك شيَلم، توور، سلَق، ضةوةندةر، كةوةر، ئاروو، لةطةلَ شتلَى قةرنابيت و لةهانة و كةلةرم دةضيَندريَت، هةروةها شووتيى ثاييزة كوولةكة و ئارووى ثاييزة دةضيَندريَت
ثاش نيوةى مانط دةست بة ضاندنى قةرنابيت و كةلةرم دةكريَت.
باخدارى
لةم مانطةدا رةز (5) جار ئاو دةدريَت.
رةزى زةيتوون (3) جار ئاو دةدريَت، ضونكة ئةو ئاودانة يارمةتيى قةلَةو كردن و باش كردنى بةرةكةى دةدات.
مةرِ
بايةخ بة ئاليكى مةرِ دةدريَت بة تايبةتى ئةوانةى ئاوسن و لة مانطى داهاتوودا دةزيَن، ضونكة ئةمة كاريطةريى باشى لةسةر تةندروستيى بةرخةكان هةية
مةرِ و بزن دذى نةخؤشيى دانكةى مةرِ و بزن لة ذيَر ضاوديَريى ثزيشكى بةيتةرى دةكوتريَن، بةمةش بؤ ماوةى شةش مانط دذى ئةم نةخؤشيية ترسناكة بةرطرى ثةيدا دةكةن
ضاندنى ثةتاتة
ثةتاتةى ثاييزة لة سةرةتاى ئةم مانطةدا دةضيَندريَت.
ضاندن لة سةر ديَراو دةبيَت كة دووريى نيَوان برِك و برِكيَكى دى (70 – 75) سم دةبيَت.
ثةتاتةيةك دةخريَتة ناو قؤلَتيَك (ضالَيَك)ةوة بة قوولآيى (8 – 12) سم و نيَوانيشيان 25 سم دةبيَت.
هةر دؤنميَك ثيَويستى بة (550 – 750) كطم ثةتاتة هةية.
ثيَويستة بؤ هةر دؤنميَك برِى (110) كطم ثةينى ئاويَتة و(45) كطم سوثةر فؤسفاتى سيَينة بةكار بيَت.
ضاندنى فاسؤليا
مانطى ئاب كاتى ضاندنى فاسؤلَياى ثاييزةية.
زةوى بة ضاكى دةكيَلَدريَت و نةرم دةكريَتةوة و تةخت دةكريَت, ثاشان دةكريَتة ديَراو كة نيَوانيان 75 سم دةبيَت.
تؤوةكة لة ناو ضالَ لة هةردوو رووى ديَراوةكة دةضيَندريَت.
نيَوانى ضالَةكان (20 – 25) سم و قوولَى ضالَةكان (2-3) سم دةبيَت، هةر ضالَيَكيش (2 - 3) تؤوى تىَ دةكريَت.
ثيتاندنى بةكتيرى بؤ ضةسثاندنى نايترؤجين بةكار ديَت.
شليك: تووى فةرةنطى: شاتوو
ثيَويستة لة خاكيَكى تيَكةلَ لة لم و خؤلَ بضيَندريَت كة ئاو بة ئاسانى ثيَيدا بضيَتة خوارىَ. هةروةها دةتوانريَت لة خاكيَكى لميندا بضيَندريَت.
باشترين كاتى ضاندنى نةمام كؤتايى ئةيلوول و سةرةتاى تشرينى يةكةمة.
دةتوانين شاتوو (تووى فةرةنطى) بة تؤو، قةدى زةوين زياد بكةين، بةلآم باشتر واية بة برالة زياد بكريَت، بؤ ئةوةى طةشة كردنيَك و بةرهةميَكى باشى هةبيَت
باشترين كات بؤ هةلَكيَشانى برالة مانطى (كانوونى يةكةم – كانوونى دووةم)ة، هةر دؤنميَكيش ثيَويستى بة(2500) نةمامى برالة هةية.
ضاندنى برالة لة ضالَى ئامادة كراو كة نيَوانيان (20) سم دةبيَت، زؤر طرنطيشة لة ناو خاك رةطةكةى باش بشاردريَتةوة و طؤثكةكان لة سةر رووى زةوى بن
دواى ضاندن بة (30 – 40) رؤذ دةست بة لةناو بردنى طذوطيا دةكريَت، دواى مانط و نيويَك يةكةم برِى ثةين بة بةروبوومةكة دةدريَت، بة ثيَى وةرز شاتوو ئاو دةدريَت
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي ئةيلول
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
بة مةبةستى ضاندنى طةنم، كيَلاَن و ورد كردنى طلَ و كةستةك و ريَكخستن و ئامادة كردنى زةوى كؤتايى ثيَ ديَت، ثيَويستة ئةم كردارانة بايةخيَكى باشيان ثيَ بدريَت، بؤ ئةوةى بةرهةميَكى زؤريان لىَ دةست كةويَت
زةوى بؤ ضاندنى هةردوو بةروبوومى ئاليك، ويَنجة و سيَثةرِة ئامادة دةكريَت.
ضاندنى ثةتاتةى ثاييزة كؤتايى ديَت و ضاندنى ئةم شيناييانةش بةردةوام دةبيَت: طيَزةر، توور، سلَق، شيَلم، ضةوةندةر، تةرِةتوولة (تةرِةتيزة)، ثؤلكة، ثاقلة، تؤوى ثياز(رةشكة)، ثياز بؤ بةرهةم هيَنانى (تةرِة ثياز). هةروةها شتلَى لةهانة و قةرنابيت و خاس (كاهوو) و كةلةرم دةضيَندريَن
شتلَى تةماتة و بيبةر و باينجان لة نيَو خانووى ثلاستيكدا دةضيَندريَت.
باخدارى
رةز 3 – 4 جار لةم مانطةدا ئاو دةدريَت بة تايبةت زةيتوون.
باشترين كات بؤ موتوربةى فستق سةرةتاى ئةم مانطةية.
دار و دةوةنى طةلاَ وةريو و هةميشة سةوز و كولَةباخ بة فيَنكيى بةيانيان يا ئيَواران موتوربة دةكريَن.
ثاراستنى رِووةك
ذةهرى راكسيل بة ريَذةى 1,5 كطم بؤ تةنيَك طةنم بنةتؤوى طةنمدا دةكريَت دذى نةخؤشييةكانى كورك.
لة كاتى ثيَويستدا جالَجالَؤكة (تةونؤكة) قةلاَضؤ دةكريَت.
نةخؤشى دؤكة لة سةر ئاروو قةلاَضؤ دةكريَت.
هةنـــط
شيلةى طولَى سةوزةى ضاندراو زؤرة و هةنط ضالاك دةبيَت، لة سةرةتاى ئةم مانطةدا شاذنةى ثير دةطؤرِيَت تا ثوورةكة لة زستاندا شاهةنطيَكى ضالاكى لةطةلَدا بيَت
بةخيَو كردنى ثةلةوةر
ثيَويستة بةردةوام زةويى كؤليت وشك بيَت.
زوو زوو زةويى ئةو كؤليتةى مريشكى لىَ بةخيَو دةكريَت ثاك بكريَتةوة.
ثيَويستة مريشكةكان خؤراكى هاوسةنطيان ثىَ بدريَت.
باشتر واية ئاو و مريشك لة ثيس بوون بثاريَزين.
ثةلةوةرى هةمةجؤر لة يةكترى جيا بكريَنةوة.
ئةو ثةلةوةرى كة نةخؤشة جيا بكريَتةوة و لةناو ببريَت.
تؤوى طةنم
دةبىَ طةنمةكة نوىَ بيَت و ئةسثىَ و نةخؤشيى عةمبارى نةطرت بيَت.
يةك تؤو بيَت.
لة جؤرى ناودار و تاقيكراوة بيَت و بةرهةمةكةى ديار بيَت.
خاويَن بيَ و تؤوى طذوطياى لةطةلَ تيَكةلَ نةبيَت.
لةم جؤرانة بيَت كة بةرطريى وشكة سالَى دةطريَ.
تواناى بةرطرى كردنى نةخؤشيية باوةكانى ناوضةكةى هةبيَ.
ئــامادة كردنى طاسن بؤ كيَلاَن
ضةور كردنى شويَنة جياجياكانى طاسن بة طويَرةى ثيَويست.
دلَنيا بوون كة هةموو بورغييةكانى طاسنةكة بة توندى قايم كراون و هيض جوولة و لةقلةقيان نيية، ضونكة بة ثيَضةوانةوة دةبيَتة هؤى شكان و خوار بوونةوةى قؤلَى طاسنةكة
طؤرِينى ضةقؤى خوار و كول و ناتيذ.
ثاش كؤتايى هاتنى كذى كيَلاَن، ثيَويستة بةشةكانى طاسن لة كاتى هةلَطرتنيان لة كؤطادا ضةور بكريَن بؤ ئةوةى ذةنط هةلَنةهيَنن.
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
بة مةبةستى ضاندنى طةنم، كيَلاَن و ورد كردنى طلَ و كةستةك و ريَكخستن و ئامادة كردنى زةوى كؤتايى ثيَ ديَت، ثيَويستة ئةم كردارانة بايةخيَكى باشيان ثيَ بدريَت، بؤ ئةوةى بةرهةميَكى زؤريان لىَ دةست كةويَت
زةوى بؤ ضاندنى هةردوو بةروبوومى ئاليك، ويَنجة و سيَثةرِة ئامادة دةكريَت.
ضاندنى ثةتاتةى ثاييزة كؤتايى ديَت و ضاندنى ئةم شيناييانةش بةردةوام دةبيَت: طيَزةر، توور، سلَق، شيَلم، ضةوةندةر، تةرِةتوولة (تةرِةتيزة)، ثؤلكة، ثاقلة، تؤوى ثياز(رةشكة)، ثياز بؤ بةرهةم هيَنانى (تةرِة ثياز). هةروةها شتلَى لةهانة و قةرنابيت و خاس (كاهوو) و كةلةرم دةضيَندريَن
شتلَى تةماتة و بيبةر و باينجان لة نيَو خانووى ثلاستيكدا دةضيَندريَت.
باخدارى
رةز 3 – 4 جار لةم مانطةدا ئاو دةدريَت بة تايبةت زةيتوون.
باشترين كات بؤ موتوربةى فستق سةرةتاى ئةم مانطةية.
دار و دةوةنى طةلاَ وةريو و هةميشة سةوز و كولَةباخ بة فيَنكيى بةيانيان يا ئيَواران موتوربة دةكريَن.
ثاراستنى رِووةك
ذةهرى راكسيل بة ريَذةى 1,5 كطم بؤ تةنيَك طةنم بنةتؤوى طةنمدا دةكريَت دذى نةخؤشييةكانى كورك.
لة كاتى ثيَويستدا جالَجالَؤكة (تةونؤكة) قةلاَضؤ دةكريَت.
نةخؤشى دؤكة لة سةر ئاروو قةلاَضؤ دةكريَت.
هةنـــط
شيلةى طولَى سةوزةى ضاندراو زؤرة و هةنط ضالاك دةبيَت، لة سةرةتاى ئةم مانطةدا شاذنةى ثير دةطؤرِيَت تا ثوورةكة لة زستاندا شاهةنطيَكى ضالاكى لةطةلَدا بيَت
بةخيَو كردنى ثةلةوةر
ثيَويستة بةردةوام زةويى كؤليت وشك بيَت.
زوو زوو زةويى ئةو كؤليتةى مريشكى لىَ بةخيَو دةكريَت ثاك بكريَتةوة.
ثيَويستة مريشكةكان خؤراكى هاوسةنطيان ثىَ بدريَت.
باشتر واية ئاو و مريشك لة ثيس بوون بثاريَزين.
ثةلةوةرى هةمةجؤر لة يةكترى جيا بكريَنةوة.
ئةو ثةلةوةرى كة نةخؤشة جيا بكريَتةوة و لةناو ببريَت.
تؤوى طةنم
دةبىَ طةنمةكة نوىَ بيَت و ئةسثىَ و نةخؤشيى عةمبارى نةطرت بيَت.
يةك تؤو بيَت.
لة جؤرى ناودار و تاقيكراوة بيَت و بةرهةمةكةى ديار بيَت.
خاويَن بيَ و تؤوى طذوطياى لةطةلَ تيَكةلَ نةبيَت.
لةم جؤرانة بيَت كة بةرطريى وشكة سالَى دةطريَ.
تواناى بةرطرى كردنى نةخؤشيية باوةكانى ناوضةكةى هةبيَ.
ئــامادة كردنى طاسن بؤ كيَلاَن
ضةور كردنى شويَنة جياجياكانى طاسن بة طويَرةى ثيَويست.
دلَنيا بوون كة هةموو بورغييةكانى طاسنةكة بة توندى قايم كراون و هيض جوولة و لةقلةقيان نيية، ضونكة بة ثيَضةوانةوة دةبيَتة هؤى شكان و خوار بوونةوةى قؤلَى طاسنةكة
طؤرِينى ضةقؤى خوار و كول و ناتيذ.
ثاش كؤتايى هاتنى كذى كيَلاَن، ثيَويستة بةشةكانى طاسن لة كاتى هةلَطرتنيان لة كؤطادا ضةور بكريَن بؤ ئةوةى ذةنط هةلَنةهيَنن.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي تشريني يةكةم
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةوة دةست بة ضاندنى طةنم و جؤ دةكريَت، بةلاَم ئةطةر بة شيَوةى ديَم ئةو دوو بةروبوومة ضاندرا, ئةوة ضاوةرِوانى بارانى ثةلَة دةكريَت ئنجا دةضيَندريَت
لة كؤتايى ئةم مانطةدا فستقى كيَلَطة هةلَدةكةندريَت و كؤ دةكريَتةوة.
تا كؤتايى ئةم مانطة ضاندنى سيَثةرِة و ويَنجة هةر بةردةوام دةبيَت.
ئةم بةروبوومة شيناييانة لة كيَلَطةدا دةضيَندريَن: ثؤلكة, ثاقلة, سثيَناخ, شيَلم, ضةوةندةر، طيزةر. هةروةها شتلَى ئةم شيناييانةش لة كيَلطةدا دةضيَندريَن, قةرنابيت, كاهوو, ثياز و شتلَى باينجان و بيبةر و تةماتة لة نيَو خانووى ثلاستيكدا دةضيَندريَن
باخدارى
ئةو رةزانةى تازة ضاندراون، باطيَرِةوةيان بة دةوردا دةرِويَندريَت.
لةم مانطةدا رةز ثيَويستى بة 3 – 4 جار ئاودان هةية.
قةلاَضؤ كردنى دةرد و نةخؤشييةكانى وةك شؤكة, ثيَشكة سثى و ملَة – دؤكة بة ثيَي ثيَويست.
هةنط
لة سةرةتاى تشرينى يةكةم لة ناوضةى شاخاويدا هةنط دةبرِدريَتةوة.
لة دواى برِينةوة شةكراوى خةست دةدريَتة شانةكان.
دواى برِينةوةى هةنط ثندى قاروا قةلاَضؤ دةكريَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
لةم مانطةدا مانطا زؤر دةزيَن بؤية ثيَويستة ئةو مانطايانةى لة سةر زانن ماندوو نةكريَن و بايةخ بة ئاليكيان بدريَت.
دواى زان ثيَويستة بة ضاكى ضاوديَريى طويَرةكةكان بكةين بة تايبةتى لةو كاتةى شيرى دايكيان دةمذن و نةهيَلَين بة دريَذايى رؤذ شيرى دايكيان بمذن، بة تايبةتى ئةطةر دايكيان شيرى كةم بوو
دةرمانى كرم دةدريَتة رةشةولاَخ بؤ لةناو بردنى مشةخؤرةكانى ناوةوة.
مةرِ
مةرِ و بزن دذى نةخؤشيى لةرزةك دةكوتريَن, ضونكة لةم مانطةدا خواردن لة طؤرِانداية.
لةم مانطةدا دةرمانى كرم دةدريَتة مةر ِو بزن بؤ لةناو بردنى مشةخؤرةكانى ناوةوة.
كيَلاَنى زةوى
هةلَبذاردنى جؤرة طاسنى طونجاو بةثيَى جؤرى كيَلاَن.
ديارى كردنى كاتى كيَلاَن و باشترين كات بةيانيان زووة, ضونكة خاكةكة شيَى هةية و كيَلاَن ئاسانتر دةبيَت.
شوفيَرى تراكتؤر دةبيَت شارةزايى هةبيَت و بة توانا بيَت بؤ ئةوةى كيَلاَنةكة باش بيَت.
ثيَويستة لة كاتى كيَلاَن هيَلَةكان ريَك بن و وةك يةك قوول بن.
ثيَويستة خيَرايى تراكتؤر لةطةلَ بةرهةلَستيى خاكةكة و جؤرى طاسنى بةكار هيَندراو بطونجيَت.
ضاندنى شاتوو
دةست بة كيَلانى زةوى دةكريَت بة مةرجيَك خاكةكةى جؤرى تيَكةلَة بىَ و ئاو رانةطر بىَ.
ضاندن لة سةر هيَلَ دةبيَت كة نيَوانيان (1 م) بيَت و لة نيَو ضالَدا دةضيَندريَت كة نيَواني رووةكةكان (20 سم) دةبيَت.
دواى ضاندن راستةوخؤ ئاو دةدريَن.
ضاندنى شاتوو بة تؤو يان بة قةدى زةويني يان بة ريَطةى برالة دةبيَت.
شتلَى شاتوو لة مةلَبةندةكانى تويَذينةوة يان نةمامطةكانى كةرتى تايبةت دةست دةكةويَت.
خؤ ئامادة كردن بؤ ضاندن
1. دابين كردن و ئامادة كردنى ئاميَرةكانى ضاندن و دابين كردنى برِى تةواوى طاز و رؤن بؤ ئةم ئاميَرانة.
2. دابين كردنى برِى تؤوى خاويَن و ضاك وةك تؤوى ثةسند كراو.
3. دابين كردنى قرِكةرى باش و ثيَويست بؤ بةكار هيَنانى دذ بة نةخؤشييةكان بة تايبةتى نةخؤشيى كورك.
دابين كردنى ثةينى كيمياويي ثيَويست و بةكار هيَنانى بة ثيَى ئامؤذطاريى رابةرى ريَنمايى كشتوكالَ لةناوضةكةدا.
لة كؤتايى ئةم مانطةدا فستقى كيَلَطة هةلَدةكةندريَت و كؤ دةكريَتةوة.
تا كؤتايى ئةم مانطة ضاندنى سيَثةرِة و ويَنجة هةر بةردةوام دةبيَت.
ئةم بةروبوومة شيناييانة لة كيَلَطةدا دةضيَندريَن: ثؤلكة, ثاقلة, سثيَناخ, شيَلم, ضةوةندةر، طيزةر. هةروةها شتلَى ئةم شيناييانةش لة كيَلطةدا دةضيَندريَن, قةرنابيت, كاهوو, ثياز و شتلَى باينجان و بيبةر و تةماتة لة نيَو خانووى ثلاستيكدا دةضيَندريَن
باخدارى
ئةو رةزانةى تازة ضاندراون، باطيَرِةوةيان بة دةوردا دةرِويَندريَت.
لةم مانطةدا رةز ثيَويستى بة 3 – 4 جار ئاودان هةية.
قةلاَضؤ كردنى دةرد و نةخؤشييةكانى وةك شؤكة, ثيَشكة سثى و ملَة – دؤكة بة ثيَي ثيَويست.
هةنط
لة سةرةتاى تشرينى يةكةم لة ناوضةى شاخاويدا هةنط دةبرِدريَتةوة.
لة دواى برِينةوة شةكراوى خةست دةدريَتة شانةكان.
دواى برِينةوةى هةنط ثندى قاروا قةلاَضؤ دةكريَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
لةم مانطةدا مانطا زؤر دةزيَن بؤية ثيَويستة ئةو مانطايانةى لة سةر زانن ماندوو نةكريَن و بايةخ بة ئاليكيان بدريَت.
دواى زان ثيَويستة بة ضاكى ضاوديَريى طويَرةكةكان بكةين بة تايبةتى لةو كاتةى شيرى دايكيان دةمذن و نةهيَلَين بة دريَذايى رؤذ شيرى دايكيان بمذن، بة تايبةتى ئةطةر دايكيان شيرى كةم بوو
دةرمانى كرم دةدريَتة رةشةولاَخ بؤ لةناو بردنى مشةخؤرةكانى ناوةوة.
مةرِ
مةرِ و بزن دذى نةخؤشيى لةرزةك دةكوتريَن, ضونكة لةم مانطةدا خواردن لة طؤرِانداية.
لةم مانطةدا دةرمانى كرم دةدريَتة مةر ِو بزن بؤ لةناو بردنى مشةخؤرةكانى ناوةوة.
كيَلاَنى زةوى
هةلَبذاردنى جؤرة طاسنى طونجاو بةثيَى جؤرى كيَلاَن.
ديارى كردنى كاتى كيَلاَن و باشترين كات بةيانيان زووة, ضونكة خاكةكة شيَى هةية و كيَلاَن ئاسانتر دةبيَت.
شوفيَرى تراكتؤر دةبيَت شارةزايى هةبيَت و بة توانا بيَت بؤ ئةوةى كيَلاَنةكة باش بيَت.
ثيَويستة لة كاتى كيَلاَن هيَلَةكان ريَك بن و وةك يةك قوول بن.
ثيَويستة خيَرايى تراكتؤر لةطةلَ بةرهةلَستيى خاكةكة و جؤرى طاسنى بةكار هيَندراو بطونجيَت.
ضاندنى شاتوو
دةست بة كيَلانى زةوى دةكريَت بة مةرجيَك خاكةكةى جؤرى تيَكةلَة بىَ و ئاو رانةطر بىَ.
ضاندن لة سةر هيَلَ دةبيَت كة نيَوانيان (1 م) بيَت و لة نيَو ضالَدا دةضيَندريَت كة نيَواني رووةكةكان (20 سم) دةبيَت.
دواى ضاندن راستةوخؤ ئاو دةدريَن.
ضاندنى شاتوو بة تؤو يان بة قةدى زةويني يان بة ريَطةى برالة دةبيَت.
شتلَى شاتوو لة مةلَبةندةكانى تويَذينةوة يان نةمامطةكانى كةرتى تايبةت دةست دةكةويَت.
خؤ ئامادة كردن بؤ ضاندن
1. دابين كردن و ئامادة كردنى ئاميَرةكانى ضاندن و دابين كردنى برِى تةواوى طاز و رؤن بؤ ئةم ئاميَرانة.
2. دابين كردنى برِى تؤوى خاويَن و ضاك وةك تؤوى ثةسند كراو.
3. دابين كردنى قرِكةرى باش و ثيَويست بؤ بةكار هيَنانى دذ بة نةخؤشييةكان بة تايبةتى نةخؤشيى كورك.
دابين كردنى ثةينى كيمياويي ثيَويست و بةكار هيَنانى بة ثيَى ئامؤذطاريى رابةرى ريَنمايى كشتوكالَ لةناوضةكةدا.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي تشريني دووةم
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
ضاندنى طةنم لة ناوضةى ديَمدا بةردةوام دةبيَت.
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا ثاقلة دةضيَندريَت.
لةم مانطةدا نيسك دةضيَندريَت.
لة ناو خانووى ثلاستيكدا شتلَى شينايى دةضيَندريَت.
باخدارى
بة ثيَى ثيَويست رةز ئاو دةدريَن.
جؤطة جؤمالَ دةكريَن و ثاك دةكريَنةوة.
ضالَى نوىَ بؤ رواندنى نةمامى نوىَ هةلَدةكةندريَت.
زةويى رةز دةكيَلَدريَت بؤ ئةوةى لة طذ و طيا ثاك ببيَتةوة و ثةينى ئاذةلَيش بة رةطةكانةوة دةكريَ.
دار و دةوةنى طةلَا وةريو هةلَدةثاضريَن, ميَو كووشة دةكرىَ.
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا نةمامى دار و دةوةنى طةلاَ وةريو بة خؤلَةوة دةطوازيَنةوة.
بةرى مزرةمةنيى ثيَطةيشتوو كؤ دةكريَتةوة.
هةنط
ثوورة بىَ هيَزةكان ليَك دةدريَن و دةست بة مخافتن (زستان ثؤش) دةكريَت.
خواردن بؤ ثوورةكان دابين دةكريَت كة بريتيية لة شةكراوى خةست.
لة رؤذى خؤش و لة كاتى نيوةرِؤدا هةنط دةثشكيَندريَ.
ئةطةر شاهةنط لة ناو شانةدا نةما بوو, ئةوا ثوورةكة لةطةلَ ثوورةيةكى ميردا ليَك دةدريَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
رةشةولَاخ
بةردةوام مانطاكان دةزيَن بؤية ثيَويستة ضاوديَرييةكى باشى مانطاى تازة زىَ و طويَرةكة بكريَت.
ئةطةر ئاليكى ولاَخ سةوزة ئاليك بوو، وا ضاكة ئاليكة سةوزةكة بدووريَتةوة و بة ولاَخةكان بدريَت نةك لة كيَلَطة لة سةرى بلةوةرِيَن.
(45) رؤذ دواى زانى مانطاكة، لةو كاتةى يةكةم مانط بة سةر ضيَلَةكةدا رةت دةبيَت، ثيَويستة ضيَلَةكان (كةلَ) بخؤن. دةتوانريَت ضاك كردنى دةستكرديان بؤ بكريَت، ئةطةر بؤ سىَ جار سةركةوتوو نةبوو ئةوا كةلَ خواردنى سروشتييان بؤ دةكريَت
مةرِ
مةرِةكان بة ظاكسينى تايبةت دذى نةخؤشيى (p.p.R) بكوتريَن ئةمةش لةو نةخؤشيية دةيانثاريَزيَت.
ريَكخستنى زةويى نةمامطة ديارى كردنى ثارضة زةوييةك بةثيَى (شويَن, ئاو و هةوا, جؤرى خاك, سةرضاوةى ئاو).
ئةو زةويية ئةطةر بةرزى و نزمى هةبيَ دةبيَت راست بكريَتةوة بؤ ئةوةى بة ئاسانى ئاو بدريَت.
زةوييةكة بة قوولَى دةكيَلَدريَت بؤ ئةوةى لة يةك هةلَبوةشيَت و ضينى سةرةوةى فشةلَ بيَت.
زةوييةكة ثةرذين دةكريَت.
دةكريَتة بةش بةش بؤ ئةوةى كار كردن لة ناويدا ئاسان بيَت.
بةخيَو كردنى مانطا
ئةو كةسةى مانطا بةخيَو دةكات ثيَويستة ئةم خةسلَةتانةى هةبيَت
بة باشى مانطاكانى بناسيَت لة رووى ضةندايةتى و ضؤنيةتى بةرهةمةكانيانةوة.
ثيَويستة ئاطادارى ئاذةلَةكاني بيَت لة رؤذ و شةودا ضونكة زؤربةى بارة نائاساييةكان وةك زان، بة كةلَ هاتن لة شةودا روو دةدةن.
ثيَويستة زانياريى تةواوى لة رووى بةخيَو كردن بؤ قةلَةو كردن يا بؤ شير هةبيَت.
ثيَويستة متمانةى بة خؤى هةبيَت و ورةى بةرز بيَت لة كاتى رووبةرِوو بوونةوةى هةر كيَشةيةكى لة ناكاو.
ثلانى تايبةت و طونجاوى بؤ ساخ كردنةوةى بةرهةمى كيَلَطة هةبيَت.
بةروبوومى كيَلَطة و شينايى
ضاندنى طةنم لة ناوضةى ديَمدا بةردةوام دةبيَت.
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا ثاقلة دةضيَندريَت.
لةم مانطةدا نيسك دةضيَندريَت.
لة ناو خانووى ثلاستيكدا شتلَى شينايى دةضيَندريَت.
باخدارى
بة ثيَى ثيَويست رةز ئاو دةدريَن.
جؤطة جؤمالَ دةكريَن و ثاك دةكريَنةوة.
ضالَى نوىَ بؤ رواندنى نةمامى نوىَ هةلَدةكةندريَت.
زةويى رةز دةكيَلَدريَت بؤ ئةوةى لة طذ و طيا ثاك ببيَتةوة و ثةينى ئاذةلَيش بة رةطةكانةوة دةكريَ.
دار و دةوةنى طةلَا وةريو هةلَدةثاضريَن, ميَو كووشة دةكرىَ.
لة نيوةى دووةمى ئةم مانطةدا نةمامى دار و دةوةنى طةلاَ وةريو بة خؤلَةوة دةطوازيَنةوة.
بةرى مزرةمةنيى ثيَطةيشتوو كؤ دةكريَتةوة.
هةنط
ثوورة بىَ هيَزةكان ليَك دةدريَن و دةست بة مخافتن (زستان ثؤش) دةكريَت.
خواردن بؤ ثوورةكان دابين دةكريَت كة بريتيية لة شةكراوى خةست.
لة رؤذى خؤش و لة كاتى نيوةرِؤدا هةنط دةثشكيَندريَ.
ئةطةر شاهةنط لة ناو شانةدا نةما بوو, ئةوا ثوورةكة لةطةلَ ثوورةيةكى ميردا ليَك دةدريَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
رةشةولَاخ
بةردةوام مانطاكان دةزيَن بؤية ثيَويستة ضاوديَرييةكى باشى مانطاى تازة زىَ و طويَرةكة بكريَت.
ئةطةر ئاليكى ولاَخ سةوزة ئاليك بوو، وا ضاكة ئاليكة سةوزةكة بدووريَتةوة و بة ولاَخةكان بدريَت نةك لة كيَلَطة لة سةرى بلةوةرِيَن.
(45) رؤذ دواى زانى مانطاكة، لةو كاتةى يةكةم مانط بة سةر ضيَلَةكةدا رةت دةبيَت، ثيَويستة ضيَلَةكان (كةلَ) بخؤن. دةتوانريَت ضاك كردنى دةستكرديان بؤ بكريَت، ئةطةر بؤ سىَ جار سةركةوتوو نةبوو ئةوا كةلَ خواردنى سروشتييان بؤ دةكريَت
مةرِ
مةرِةكان بة ظاكسينى تايبةت دذى نةخؤشيى (p.p.R) بكوتريَن ئةمةش لةو نةخؤشيية دةيانثاريَزيَت.
ريَكخستنى زةويى نةمامطة ديارى كردنى ثارضة زةوييةك بةثيَى (شويَن, ئاو و هةوا, جؤرى خاك, سةرضاوةى ئاو).
ئةو زةويية ئةطةر بةرزى و نزمى هةبيَ دةبيَت راست بكريَتةوة بؤ ئةوةى بة ئاسانى ئاو بدريَت.
زةوييةكة بة قوولَى دةكيَلَدريَت بؤ ئةوةى لة يةك هةلَبوةشيَت و ضينى سةرةوةى فشةلَ بيَت.
زةوييةكة ثةرذين دةكريَت.
دةكريَتة بةش بةش بؤ ئةوةى كار كردن لة ناويدا ئاسان بيَت.
بةخيَو كردنى مانطا
ئةو كةسةى مانطا بةخيَو دةكات ثيَويستة ئةم خةسلَةتانةى هةبيَت
بة باشى مانطاكانى بناسيَت لة رووى ضةندايةتى و ضؤنيةتى بةرهةمةكانيانةوة.
ثيَويستة ئاطادارى ئاذةلَةكاني بيَت لة رؤذ و شةودا ضونكة زؤربةى بارة نائاساييةكان وةك زان، بة كةلَ هاتن لة شةودا روو دةدةن.
ثيَويستة زانياريى تةواوى لة رووى بةخيَو كردن بؤ قةلَةو كردن يا بؤ شير هةبيَت.
ثيَويستة متمانةى بة خؤى هةبيَت و ورةى بةرز بيَت لة كاتى رووبةرِوو بوونةوةى هةر كيَشةيةكى لة ناكاو.
ثلانى تايبةت و طونجاوى بؤ ساخ كردنةوةى بةرهةمى كيَلَطة هةبيَت.
ريَنمايكاني كشتوكالَي مانطي كانوني يةكةم
بةروبوومى كيَلطة و شينايى
طةنمى بةراو بةثيَى ثيَويست ئاو دةدريَت.
بةثيَى ثيَويست سيَثةرِة و ويَنجة ئاو دةدريَن.
تةلان (دوكان)ى تةماتةى زوو وةخت دادةضيَندريَن.
ثةتاتةى ثاييزة هةلَدةكةندريَت.
باخدارى
بةردةوام بوون لة سةر ثةين دانى رةز بة ثةينى ئاذةلَى و كيَلاَن و ثاك كردنةوة و جؤمالَ كردنى جؤطة.
دةست بة كازاختن (هةلَثاضين)ى دارى طةلاَى وةريو دةكريَت و شيلةكان لا دةبردريَن.
نةمامى ميوة لة رةزى نويَدا دةضيَندريَت.
لة رةزى كؤندا ئةو دارانةى وشك بوون, نةمامى تازة لة جىَ ئةوان دةضيَندريَت.
بةردةوام قةلَةمى زةيتوون لةو شويَنانةى بؤيان تةرخان كراوة دةضيَندريَت.
بة قرِكةريَكى طونجاو رشاندنى زستانة بؤ دار و دةوةن دةكريَت.
ثاراستنى رووةك
بةردةوام دةرمانى كورك دذى نةخؤشييةكانى كوركى طةنم و جؤ بةكار دةهيَندريَت.
قرتيَنةر لة كيَلَطةكانى طةنم و جؤ قةلاَضؤ دةكريَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
مةرِ و بزنى ئاوس لةم مانطةدا دةزيَن, بؤية دةبيَت ئاذةلَدار ئاطادار بيَت و خؤى بؤ ئامادة بكات.
ئةطةر مةرِى زاو شيرى زؤر نةبوو, ئةوا بةرخةكة لة مةرِيَكى ديكةى بةشير تيَر شير دةكريَت.
دواى زان بة دوو هةفتة ئاليكى سةوز بة بةرخةكان دةدريَت, دواى 2-3 مانط لة شير دةبرِيَنةوة.
قةدسمةى قةيسى
بؤ قةلاَضؤ كردنى قةدسمةى قةيسى لةم ماوةيةدا ئةم ئيش و كارانة دةكريَن.
برِين و سووتاندنى لكى وشك و تووش بوو.
هةلَكةندن و سووتاندنى دارى زؤر تووش بوو, هةروةها ئةوةى زؤر وشك بووة.
شويَنى برِين و جيَطةى هةلَثاضين بة بؤية و مادةى ثاكذكةرةوة داثؤشريَت.
بؤ لةناو بردنى هؤكارى نةخؤشييةكان بة زووترين كات رشاندنى زستانة دةكريَت.
خانووى ثلاستيك
لة كاتى دامةزراندنى خانووى ثلاستيكدا، ثيَويستة ئةم خالاَنة رةضاو بكريَن
ثيَويستة شويَنى خانووةكة طونجاو بيَت و لةو ناوضانةى بةرهةمةكةى لىَ ساخ دةكريَتةوة نزيك بيَت, هةروةها دوور بيَت لة بالَةخانةى بةرز و دارى بةرز كة دةبيَتة هؤى كةم كردنةوةى رادةى تيشكى خؤر
سةرضاوةيةكى بةردةوامى ئاوى هةبيَت و زةوييةكةى تةخت بيَت و ناوضةكةى تةوذمى باى بةهيَز نةيطريَتةوة و بؤ ماوةيةكى دوور و دريَذ بةفر ليَى نةباريَت
باشترين ئاراستة بؤ دامةزراندنى خانووى ثلاستيك باكوور - باشوورة بؤ ئةوةى بة دريَذايى سالَ تيشكى خؤر بيطريَتةوة.
ثيَش دامةزراندى خانوو، دةست بة ثشكنينى خاكةكة دةكريَت بؤ ئةوةى بزانريَت جؤرى خاكةكة ضيية و هةموو ئاويَتةكانى خاكةكة شى بكةينةوة بؤ زانينى ثيَكهاتةكةى. ئةوةش لة دواييدا لة كردارى ثةين كردندا كةلَكى لىَ وةرطرين
كةسانى شارةزا بؤ بةرِيَوةبردن و كار كردن دةست نيشان دةكريَن و زؤر ثيَويستيشة ثةرِاو (تؤمار) هةبيَت بؤ تؤمار كردنى هةموو ئةو كردار و خةرجيانةى دةكريَن
طورطة
بؤ ريَ طرتن لة بلاَو بوونةوةى رووةكى طورطة لة كيَلَطةدا ثيَويستة ئةم خالاَنة رةضاو بكريَن
تؤوى خاويَن بضيَندريَت كة تؤوى طورطةى تيَدا نةبيَت.
ثيَش ئةوةى طورطة تؤو بكات, هةلَبكيَشريَت و كؤ بكريَتةوة، ئنجا بسووتيَنريَت.
كيَلاَنى قوولَ بؤ ئةوةى تؤوى طورطة بكةويَتة ذيَر طلَةوة.
ضاندنى رووةكى بةرطريكةر لةو خاكانةى تووشى طورطة هاتوون وةك طولَةبةرِؤذة و ثاقلة.
لة طةرماى هاويندا زةوى خاكاو بكريَت و بة نايلؤن داثؤشريَت.
بةكار هيَنانى قرِكةرى كيميايى بؤ لةناو بردنى تؤوى طورطة.
خاويَن كردنةوةى ئاميَرةكانى كشتوكالَ لة كاتى ئيش كردنيان لة كيَلطةى جياوازدا.
ثاراستنى دانةويَلَةى داكراو
كؤطا بة ذةهر قانط دةدريَت بة مةرجيَك ذةهرةكة بطاتة هةموو كون و كةلةبةريَك بؤ قةلاَضؤ كردنى ميَرووةكان.
بؤ ئةم مةبةستة ثةثكةكانى فؤستوكين بة ذمارة و برِى ثيَويست بةكار ديَت.
ئةم كارة ثيَويستة شارةزايةكى تايبةتى ئةم بوارة بيكات.
ئامادة كردنى هةموو كةرةستةى ثيَويست ثيَش دةست بةكار كردن.
نيشانةى ئاطادار كردنةوة لة شويَنى قةلاَضؤ كردن دادةنريَت و نزيك بوونةوة و نووستنى خةلَكى لةو شويَنة قةدةغة دةكريَت
بةروبوومى كيَلطة و شينايى
طةنمى بةراو بةثيَى ثيَويست ئاو دةدريَت.
بةثيَى ثيَويست سيَثةرِة و ويَنجة ئاو دةدريَن.
تةلان (دوكان)ى تةماتةى زوو وةخت دادةضيَندريَن.
ثةتاتةى ثاييزة هةلَدةكةندريَت.
باخدارى
بةردةوام بوون لة سةر ثةين دانى رةز بة ثةينى ئاذةلَى و كيَلاَن و ثاك كردنةوة و جؤمالَ كردنى جؤطة.
دةست بة كازاختن (هةلَثاضين)ى دارى طةلاَى وةريو دةكريَت و شيلةكان لا دةبردريَن.
نةمامى ميوة لة رةزى نويَدا دةضيَندريَت.
لة رةزى كؤندا ئةو دارانةى وشك بوون, نةمامى تازة لة جىَ ئةوان دةضيَندريَت.
بةردةوام قةلَةمى زةيتوون لةو شويَنانةى بؤيان تةرخان كراوة دةضيَندريَت.
بة قرِكةريَكى طونجاو رشاندنى زستانة بؤ دار و دةوةن دةكريَت.
ثاراستنى رووةك
بةردةوام دةرمانى كورك دذى نةخؤشييةكانى كوركى طةنم و جؤ بةكار دةهيَندريَت.
قرتيَنةر لة كيَلَطةكانى طةنم و جؤ قةلاَضؤ دةكريَت.
سامانى ئاذةلَ و بةيتةرة
مةرِ
مةرِ و بزنى ئاوس لةم مانطةدا دةزيَن, بؤية دةبيَت ئاذةلَدار ئاطادار بيَت و خؤى بؤ ئامادة بكات.
ئةطةر مةرِى زاو شيرى زؤر نةبوو, ئةوا بةرخةكة لة مةرِيَكى ديكةى بةشير تيَر شير دةكريَت.
دواى زان بة دوو هةفتة ئاليكى سةوز بة بةرخةكان دةدريَت, دواى 2-3 مانط لة شير دةبرِيَنةوة.
قةدسمةى قةيسى
بؤ قةلاَضؤ كردنى قةدسمةى قةيسى لةم ماوةيةدا ئةم ئيش و كارانة دةكريَن.
برِين و سووتاندنى لكى وشك و تووش بوو.
هةلَكةندن و سووتاندنى دارى زؤر تووش بوو, هةروةها ئةوةى زؤر وشك بووة.
شويَنى برِين و جيَطةى هةلَثاضين بة بؤية و مادةى ثاكذكةرةوة داثؤشريَت.
بؤ لةناو بردنى هؤكارى نةخؤشييةكان بة زووترين كات رشاندنى زستانة دةكريَت.
خانووى ثلاستيك
لة كاتى دامةزراندنى خانووى ثلاستيكدا، ثيَويستة ئةم خالاَنة رةضاو بكريَن
ثيَويستة شويَنى خانووةكة طونجاو بيَت و لةو ناوضانةى بةرهةمةكةى لىَ ساخ دةكريَتةوة نزيك بيَت, هةروةها دوور بيَت لة بالَةخانةى بةرز و دارى بةرز كة دةبيَتة هؤى كةم كردنةوةى رادةى تيشكى خؤر
سةرضاوةيةكى بةردةوامى ئاوى هةبيَت و زةوييةكةى تةخت بيَت و ناوضةكةى تةوذمى باى بةهيَز نةيطريَتةوة و بؤ ماوةيةكى دوور و دريَذ بةفر ليَى نةباريَت
باشترين ئاراستة بؤ دامةزراندنى خانووى ثلاستيك باكوور - باشوورة بؤ ئةوةى بة دريَذايى سالَ تيشكى خؤر بيطريَتةوة.
ثيَش دامةزراندى خانوو، دةست بة ثشكنينى خاكةكة دةكريَت بؤ ئةوةى بزانريَت جؤرى خاكةكة ضيية و هةموو ئاويَتةكانى خاكةكة شى بكةينةوة بؤ زانينى ثيَكهاتةكةى. ئةوةش لة دواييدا لة كردارى ثةين كردندا كةلَكى لىَ وةرطرين
كةسانى شارةزا بؤ بةرِيَوةبردن و كار كردن دةست نيشان دةكريَن و زؤر ثيَويستيشة ثةرِاو (تؤمار) هةبيَت بؤ تؤمار كردنى هةموو ئةو كردار و خةرجيانةى دةكريَن
طورطة
بؤ ريَ طرتن لة بلاَو بوونةوةى رووةكى طورطة لة كيَلَطةدا ثيَويستة ئةم خالاَنة رةضاو بكريَن
تؤوى خاويَن بضيَندريَت كة تؤوى طورطةى تيَدا نةبيَت.
ثيَش ئةوةى طورطة تؤو بكات, هةلَبكيَشريَت و كؤ بكريَتةوة، ئنجا بسووتيَنريَت.
كيَلاَنى قوولَ بؤ ئةوةى تؤوى طورطة بكةويَتة ذيَر طلَةوة.
ضاندنى رووةكى بةرطريكةر لةو خاكانةى تووشى طورطة هاتوون وةك طولَةبةرِؤذة و ثاقلة.
لة طةرماى هاويندا زةوى خاكاو بكريَت و بة نايلؤن داثؤشريَت.
بةكار هيَنانى قرِكةرى كيميايى بؤ لةناو بردنى تؤوى طورطة.
خاويَن كردنةوةى ئاميَرةكانى كشتوكالَ لة كاتى ئيش كردنيان لة كيَلطةى جياوازدا.
ثاراستنى دانةويَلَةى داكراو
كؤطا بة ذةهر قانط دةدريَت بة مةرجيَك ذةهرةكة بطاتة هةموو كون و كةلةبةريَك بؤ قةلاَضؤ كردنى ميَرووةكان.
بؤ ئةم مةبةستة ثةثكةكانى فؤستوكين بة ذمارة و برِى ثيَويست بةكار ديَت.
ئةم كارة ثيَويستة شارةزايةكى تايبةتى ئةم بوارة بيكات.
ئامادة كردنى هةموو كةرةستةى ثيَويست ثيَش دةست بةكار كردن.
نيشانةى ئاطادار كردنةوة لة شويَنى قةلاَضؤ كردن دادةنريَت و نزيك بوونةوة و نووستنى خةلَكى لةو شويَنة قةدةغة دةكريَت